راههاى وصول به آن را شناساند و آثار نيكو و انسان‌ساز آن را مژده داد. از اين رو، امام سجّاد (ع)، پس از آنكه توبه را به هدايت الهى و از نعمتهاى بزرگ خداوند بر آدميان دانست و به اجمال، اشاره‌اى به متفاوت بودن آن در شريعتهاى گذشته و اسلام كرد و عنايت ويژه خداوند در مورد امّت پيامبر خدا را به ياد آورد، با تعبيرهايى ظريف و برگرفته از قرآن كريم، با تأكيدى بليغ، به آسان بودن تكاليف دينى در اسلام و از جمله تكليف مبارك توبه و حكمتهاى آن مى‌پردازد و مى‌فرمايد: خداوند در پرتو رحمت خود، آنچه را كه فراتر از تاب و توان ماست، از دوشمان فرو نهاده است: «لَقَدْ وَ ضَعَ عَنَّا مالا طاقَةَ لَنا به».

خداوند، در تبيين ويژگى‌هاى دعوت پيامبر گرامى كه در تورات و انجيل از آنها ياد شده، آورده است:

وَيَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَالْأَغْلَالَ الَّتِي كَانَتْ عَلَيْهِمْ.[١] بار گرانشان (تكاليف سخت و دشوار) و بند و زنجيرشان (امور دست و پاگير) را از آنها فرو مى‌نهد.

او فراتر از حدّ طاقت و توان، به كسى تكليف نكرده است؛ وَ لَمْ يُكَلِّفنا الّا وُسْعاً.

وُسْع: نيرو، توان، طاقت، گنجايش و استعداد وسع، كنايه از ظرفيت نفس آدمى است و اضافه آن به نفس در لا يُكّلِّفُ اللَّهُ نَفْساً الّا وُسْعَها.[٢] خدا هيچ كس را تكليف نكند، مگر به اندازه توانش. هر گونه توانايى نفسانى (مانند قدرتِ دريافت و اراده و اختيار) را شامل مى‌شود؛ يعنى خداوند، بر ما بيش از اندازه توانايى‌هايى كه داريم، تكليف نكرده است؛ و در انجام دادن وظايف بندگى فراخى و آسانى داده است:

وَ ما جَعَلَ عَلَيْكُمْ فىِ الدِّينَ مِنْ حَرَجٍ.[٣] و بر شما در كار دين، هيچ تنگى و دشوارى‌اى ننهاده است.

و جز بر آنچه آسان است، وا نمى‌دارد: وَ لَمْ يُجَشِّمْنا الّا يُسْراً.

[١] - اعراف، آيه ١٥٧

[٢] - بقره، آيه ٢٨٦

[٣] - حج، آيه ٧٨