راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ١٢٩ - باب اول بيان فضيلت نيّت

باشد كه بدان رسد يا زنى را كه به همسرى خود درآورد بهره او از هجرت همان چيزى است كه به سوى آن هجرت كرده است»«١» و نيز فرموده است: «بيشتر شهيدان، امّتم اصحاب فراش و بسترند، و بسا كسى كه ميان دو صفّ كارزار كشته شده و خداوند به نيّت او داناتر است»«٢» و نيز خداوند فرموده است: إِنْ يُرِيدا إِصْلاحاً يُوَفِّقِ الله بَيْنَهُما«٣»، و نيّت را سبب توفيق قرار داده است. پيامبر خدا صلّى الله عليه و آله فرموده است: «خداوند به صورت و اموال شما نظر نمى‌كند بلكه به دل و اعمال شما مى‌نگرد»«٤»، و نظر بر دل براى آن است كه دل جايگاه نيّت است.

و نيز پيامبر خدا صلّى الله عليه و آله فرموده است: «بنده اعمال نيكى به جا مى‌آورد و فرشتگان آنها را در صحيفه‌هاى مهر شده بالا مى‌برند و به پيشگاه خداوند تقديم مى‌كنند، خداوند مى‌فرمايد:

اين صحيفه را دور بيندازيد چه او در اين اعمال رضاى مرا نخواسته است، سپس فرشتگان را ندا مى‌كند كه براى او چنين و چنان بنويسيد، مى‌گويند: پروردگارا! او چيزى از اين كارها را نكرده است، خداوند مى‌فرمايد: نيّت آن را داشته است»«٥».

و نيز پيامبر خدا صلّى الله عليه و آله فرموده است: «مردم چهار گونه‌اند: مردى است كه خداوند به او دانش و مالى داده و او به علم خود در مالش تصرّف مى‌كند. كس ديگرى مى‌گويد، اگر خداوند نظير آنچه را به او داده به من دهد همان گونه خواهم كرد كه او مى‌كند. اين دو كس در اجر با يكديگر برابرند و مردى است كه خداوند به او مالى داده ليكن دانشى به او عطا نكرده و او در مالش از روى نادانى كار مى‌كند كسى مى‌گويد: اگر خداوند، مانند آنچه را به او داده به من بدهد مانند او عمل خواهم كرد، اين دو كس در گناه با هم برابرند»«٦». آيا نمى‌بينى در اين حديث چگونه يكى به سبب نيّت در اعمال خوب و بد ديگرى شركت داده شده است.

هنگامى كه پيامبر صلّى الله عليه و آله براى غزوه تبوك بيرون آمد فرمود: «در مدينه گروههايى هستند كه ما هيچ وادى را نمى‌سپريم و هيچ سرزمينى را كه كافران را به خشم آورد طىّ نمى‌كنيم، و