آئين كيفرى اسلام - ترابى شهرضايى، اكبر - الصفحة ٤٣١ - حلّيت عصير زبيبى و تمرى

اماميّه اتّفاق دارند بر اين كه شش نفر از ياران امام باقر و صادق عليهما السلام افراد صادق القول هستند. آنان انسان‌هاى بزرگى هستند و به مقام فقاهتشان معتقدند. علماى اماميّه گفته‌اند:

فقيه‌ترين افراد در ميان راويان طبقه‌ى اوّل، شش نفرند: «زرارة»، «معروف بن خرّبوذ»، «بريد بن معاوية»، «ابوبصير اسدى»، «فضيل بن يسار» و «محمّد بن مسلم طائى».

در ميان اين شش نفر، زراره را فقيه‌تر از ديگران دانسته‌اند؛ و برخى ابوبصير مُرادى را به جاى ابوبصير اسدى ذكر كرده‌اند.

از اين عبارت چه استفاده مى‌شود؟ آيا بيش از اتّفاق بر عدالت اين شش نفر چيز ديگرى استفاده مى‌شود؟ «أجمعت العصابة على تصديق هؤلاء» يعنى آنان دروغ نمى‌گويند؛ احتمال كذب در موردشان راه ندارد؛ متّهم به كذب نيستند؛ مقام و ثاقت و عدالتشان محرز است. اگر در عبارتى داشتيم «أجمعت العصابة على تصديق زيد» معنايش اين است كه علما بر عدالت زيد تصديق و اتّفاق دارند؛ و بيش از اين مقدار بر چيزى دلالت ندارد.

كشّى رحمه الله به گروه دوّم كه مى‌رسد، تغيير كوچكى در عبارت داده و مى‌نويسد:

في تسمية الفقهاء من أصحاب أبي عبداللَّه عليه السلام: أجمعت العصابة على تصحيح مايصحّ عن هؤلاء وتصديقهم لما يقولون وأقرّوا لهم بالفقه من دون اولئك الستّة الّذين عدّدناهم وسمّيناهم ستّة نفر: «جميل بن درّاج» و «عبداللَّه بن مسكان» و «عبداللَّه بن بكير» و «حمّاد بن عثمان» و «حمّاد بن عيسى» و «أبان بن عثمان».

قالوا: وزعم أبو إسحاق الفقيه- وهو ثعلبة بن ميمون- أنّ أفقه هؤلاء جميل بن‌درّاج، وهم أحداث أصحاب أبي عبداللَّه عليه السلام. [١]

عصابه اتّفاق دارند بر حكم كردن به صحّت روايتى كه تا اين افراد سندش صحيح‌

[١]. المختار من رجال الكشى، ص ٣٧٥، رقم ٧٠٥.