آئين كيفرى اسلام - ترابى شهرضايى، اكبر - الصفحة ٢٧١ - موارد ثبوت تعزير
فرمود: امير مؤمنان عليه السلام او را به شدّت تنبيه كرد.
از اين روايت يك مطلب كلّى استفاده مىشود كه بر ايذا و آزار مسلمانان حكم تعزير مترتّب است؛ خواه به نحو احتلام به مادر باشد يا به تعبير ديگرى.
٦- وعن عدّة من أصحابنا، عن أحمد بن محمّد بن عيسى، عن الحسين بن سعيد، عن النّضر بن سويد، عن القاسم بن سليمان، عن جرّاح المدائني، عن أبي عبداللَّه عليه السلام، قال: إذا قال الرّجل: «أنت خبيث» (خنث) أو «أنت خنزير» فليس فيه حدّ ولكن فيه موعظة وبعض العقوبة. [١]
فقه الحديث: امام صادق عليه السلام فرمود: اگر مردى بگويد: «أنت خبيث» تو خبيث هستى- (نسخهى بدل «خنث» دارد؛ ليكن «خنث» ظهور در قذف دارد؛ و ظاهراً «خبيث» صحيح باشد؛ به خصوص با ملاحظهى تعبير «أنت خنزير» در دنبالهى روايت)- در اين صورت، حدّى نيست؛ ولى موعظه و مقدارى عقوبت هست؛ يعنى بايد تعزير شود.
علاوه بر اين روايت كه در مورد خاصّ وارد شده بود، رواياتى داريم كه حكم را روى عنوان كلّى «ايذا»، «سبّ مؤمن»، «هجاء مؤمن»، «اذلال مؤمن» و مانند آن برده است.
شيخ انصارى رحمه الله اين مطالب را در مكاسب محرّمه كه به ترتيب حروف «الف باء» مىباشد، آورده است.
٧- محمّد بن يعقوب، عن عليّ بن إبراهيم، عن أبيه، عن محمّد بن عيسى، عن يونس، عن عبدالرّحمن بن أبي عبداللَّه، قال: سألت أبا عبداللَّه عليه السلام عن رجل سبّ رجلًا بغير قذف يعرّض به هل يجلد؟ قال: عليه تعزير. [٢]
فقه الحديث: در اين روايت صحيحه، راوى از امام صادق عليه السلام در مورد مردى مىپرسد كه مرد ديگرى را بدون اين كه قذف كرده باشد، دشنام داده و بلكه به او تعريض و كنايه مىزند؛- (تعريضى كه در عبارت فقها آمده از همين روايت گرفتهاند، «يعرّض به» يعنى
[١]. وسائل الشيعة، ج ١٨، ص ٤٥٢، باب ١٩ از ابواب حدّ قذف، ح ٢.
[٢]. همان، ح ١.