سجاده های سلوک - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٣٥٠ - تقدم رحمت الاهي بر غضب الهي

رحمت او بر غضبش پيشي گرفته است و اگر کسي از گناهان خود نادم گردد و در جبران کوتاهي‌هاي خود بکوشد، مشمول رحمت خداوند قرار مي‌گيرد؛ چنان‌که در دعاي جوشن کبير مي‌‌خوانيم: يا مَنْ وَسِعَتْ کلَّ شَىْ‏ءٍ رَحْمَتُهُ، يا مَنْ سَبَقَتْ‏ رَحْمَتُهُ غَضَبَهُ؛ «اي کسي که رحمت او همه چيز را فرا گرفته است و اي کسي که رحمتش بر غضب و خشمش پيشي گرفته است».

البته سبقت داشتن رحمت الاهي بر غضب وي بدين معنا نيست که در همه موارد رحمت الاهي جلوي خشم و غضب الاهي را مي‌‌گيرد که در اين صورت خداوند در حق فاسدترين و پست‌ترين مردمان نظير شمر نيز غضب نمي‌کرد و اصلاً جهنم را نمي‌آفريد؛ درحالي‌که خداوند علاوه بر بهشت، جهنم نيز دارد و کافران و گنهکاران مشمول عقوبت و غضب الاهي قرار مي‌گيرند و خداوند خود قسم خورده که آنان را به جهنم داخل گرداند: أقْسَمْتَ أن تَملأَها مِنَ الکافرينَ مِنَ الجنّه والنّاسِ اجمعين وأن تُخَلِّدَ فيهاَ الْمعاندين؛[١] «خداوندا، تو قسم خورده‌اي که دوزخ را از کافران از پريان و آدميان انباشته سازي و دشمنانت را براي هميشه در آن جاي دهي».

سبقت داشتن رحمت الاهي بر غضب الاهي ازآن‌روست که هدف از آفرينش گسترش رحمت است و اين رحمت در عرصه تکوين با رشد و تکاملي که خداوند براي موجودات در نظر گرفته حاصل مي‌شود، و در عرصه تشريع و حوزه اختيار، اين رحمت با گزينش اختياري راه صواب و سعادت به‌وسيله انسان تحقق مي‌يابد. در ارتباط با رفتار اختياري انسان و پريان، قصد اوّلي خدا گسترش رحمت است که از طريق اطاعت و پيروي از دستورات او به دست مي‌آيد. اما چون انسان موجودي است مختار که در او کشش‌هاي مثبت و منفي وجود دارد و به‌دليل اين کشش‌ها و وجود جاذبه گناه و جاذبه عمل صالح، خود را همواره بر سر دوراهي سعادت و شقاوت و