سجاده های سلوک - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٣٠٢ - هدايت و رستگاري مؤمن در پرتو نور يقين
فرهنگ قرآني، علاوه بر چشم ظاهري، دل انسان نيز چشم دارد که از آن به «چشم بصيرت» تعبير ميشود و گاهي روي چشم دل حجابها و پردههايي ميافتد و در نتيجه کور ميگردد و آن در صورتي است که انسان به غفلت و فراموشي حق مبتلا گرديده است. حضرت با توجه به اين فرهنگ قرآني، از خداوند درخواست ميکنند که به ايشان يقيني عطا کند که پردههاي جهل و ظلمت را از برابر چشم دل بردارد. خداوند ضمن توصيه و سفارش به گردش در زمين و تفکر در مخلوقات الاهي و تأثير آن در گسترش بصيرت انسان و وقوف بر حقايق و زيباييهاي هستي، به کور گشتن چشم دل و چشم بصيرت انسان اشاره ميکند و ميفرمايد:
أَفَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَتَکونَ لَهُمْ قُلُوبٌ يَعْقِلُونَ بِهَا أَوْ آذَانٌ يَسْمَعُونَ بِهَا فَإِنَّهَا لَا تَعْمَى الْأَبْصَارُ وَلَکن تَعْمَى الْقُلُوبُ الَّتِي فِي الصُّدُور؛[١] «آيا در زمين به گردش و تماشا نرفتند تا دلهايي داشته باشند که با آن [به هشياري پند را] دريابند يا گوشهايي که با آن [اندرز را] بشنوند؟ زيرا چشمها[ي سر] نابينا نميشود، بلکه [چشمِ] دلهايي که در سينههاست کور و نابينا ميشود».
در جاي ديگر درباره کورگشتن چشم بصيرت کافران و غافلان از خدا ميفرمايد:
إِنَّ الَّذِينَ کفَرُواْ سَوَاءٌ عَلَيْهِمْ أَأَنذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنذِرْهُمْ لاَ يُؤْمِنُونَ * خَتَمَ اللّهُ عَلَى قُلُوبِهمْ وَعَلَى سَمْعِهِمْ وَعَلَى أَبْصَارِهِمْ غِشَاوَه وَلَهُمْ عَذَابٌ عظِيمٌ؛[٢] «همانا کساني که کافر شدند برايشان يکسان است که بيمشان دهي و يا بيمشان ندهي، ايمان نميآورند. خداوند بر دلهايشان و بر گوشهايشان مهر نهاده و بر ديدگانشان پردهاي است و آنان را عذابي است بزرگ».
در برخي از آيات قرآن برتافتن و اعراض از ذکر و ياد خدا عامل کوري چشم دل و
[١] حج (٢٢)، ٤٦. [٢] بقره (٢)، ٦ـ٧.