سجاده های سلوک - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٨٧ - ٢ شبهه ناسازگاري کيفر سخت گناه با عدالت خداوند

سازيم و نبايد خود را از لذت گناه محروم گردانيم. اين شبهه ناشي از ضعف ايمان و واقف نبودن به اين است که کيفر گناه قابل مقايسه با لذت گناه نيست و انسان در برابر لذت محدود و کوتاه گناه متحمل عذابي طولاني و چه‌بسا ابدي خواهد شد. پس براي زدودن اين شبهه، انسان بايد ايمان خودش را تقويت کند و به نسبت ميان لذت گناه و کيفر و عذاب اخروي آن بينديشد و به مقايسه لذت‌هاي محدود دنيوي با لذت‌ها و نعمت‌هاي ابدي اخروي بپردازد. بنگرد که چگونه براي سير کردن شکم خود و رسيدن به لذت خوردن که بيش از چند دقيقه به طول نمي‌انجامد، ساعت‌ها رنج کار و تلاش را براي خود هموار مي‌سازد، اما براي رسيدن به لذت‌ها و نعمت‌هاي ابدي بهشت و جهان آخرت حاضر نيست از لذت حقير گناه صرف‌نظر کند!

٢. شبهه ناسازگاري کيفر سخت گناه با عدالت خداوند

شبهه ديگري که از ديرباز مطرح مي‌شده اين است که آيا کيفرهاي سختي که براي گناهان ذکر مي‌شود با عدالت خداوند سازگار است؟ و چگونه خداوند در برابر گناهي که بيش از چند دقيقه به طول نمي‌انجامد و لذت آن بسيار کوتاه است، کيفر و عذابي طولاني متوجه گنهکار مي‌کند؟ و چرا مقدار کيفر و عذاب الاهي بيش از خود گناه است؟ چرا کافري که شصت و يا هفتاد سال خدا را نا‌فرماني کرده، مخلد در عذاب جهنم مي‌گردد؟ عدالت ايجاب مي‌کند که به ميزان گناهي که انجام مي‌پذيرد کيفر و عذابي در نظر گرفته شود و به‌عنوان مثالْ شخص گنهکار در برابر هفتاد سال نافرماني خدا، حداکثر هفتاد سال عذاب و کيفر ببيند. اساس شبهه مزبور از آنجا ناشي مي‌شود که کيفرهاي الاهي در سراي آخرت همانند کيفرهاي قراردادي پنداشته شده ‌است که قانون‌گذار با در نظر گرفتن اندازه جرم، کيفري براي عمل تعيين مي‌کند. براي روشن شدن پاسخ به شبهه مزبور و شناخت رابطه گناه با کيفر اخروي آن به معرفي گونه‌هاي کيفرها مي‌پردازيم: