سجاده های سلوک - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٣٣١ - گمان نيکوي مؤمن به اکرام الاهي و مقام قرب او

‌ظن ايشان را به اکرام و انعام نيکوي خود در بهره‌مندي از مقام قرب و جوار خويش محقّق سازد، در روايات و مباحث اخلاقي بر حسن‌ ظن به خداوند متعال تأکيد شده است و ما را از بدگماني به خداوند و نااميدي از فضل و کرم او باز داشته‌اند. حسن ‌ظن به خدا، باعث مي‌گردد که انسان درهرحال اميدوار به خداوند باشد و به آنچه از نزد خداوند براي او مقدر گشته و آنچه رخ مي‌دهد راضي گردد و نفع و مصلحت واقعي خود را در آنچه خداوند براي او رقم زده است بداند. با توجه به اهميت حسن‌‌ ظن به خداوند، امام رضا(عليه السلام) مي‌فرمايند:

أَحْسِنِ الظَّنَّ بِاللَّهِ فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ: أَنَا عِنْدَ ظَنِّ عَبْدِيَ الْمُؤْمِنِ بِي، إِنْ خَيْراً فَخَيْراً، وَ إِنْ شَرّاً فَشَرّاً؛[١] «به خداوند گمان نيکو داشته باش، زيرا خداوند مي‌فرمايد: من نزد گمان بنده مؤمن به خويشم، اگر گمان او خوب است رفتار من خوب و اگر گمان او بد باشد رفتار من با او بد خواهد بود».

در روايت ديگر، امام صادق(عليه السلام) در تفسير حسن ‌ظن به خدا مي‌فرمايند: حُسْنُ الظَّنِّ بِاللَّهِ أَنْ لَا تَرْجُوَ إِلَّا اللَّهَ وَلَا تَخَافَ إِلَّا ذَنْبَک؛[٢] «حسن ‌ظن به خدا اين است که به غيرخدا اميدوار نباشي و جز از گناهت نترسي».

اما مسئله «قرب الي الله» و نزديک گشتن به خداوند در اديان الاهي فراوان مطرح گرديده و سپس معناي تحريف شده آن به اديان غيرالاهي نيز راه يافته است، تا آنجا که مشرکان و بت‌پرستان عصر پيامبر(صلي الله عليه و آله) بت‌ها را مقرب در پيشگاه خداوند مي‌دانستند و آنان را عبادت مي‌کردند تا وسيله و واسطه تقرب آنان به خداوند گردند: