سجاده های سلوک - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٤١٣ - ١ ريزش مدام نعمت ها و برکات

که ما اغلب از آنها غافل هستيم و توجهي به آنها نداريم و در نتيجه، درصدد شکرگزاري از آنها برنمي‌آييم. بي‌ترديد آن بخش از نعمت‌ها که جاذبه قوي دارند بيشتر انسان را از توجه به خداوند و تشکر از او غافل مي‌سازند. مثلاً انسان گرسنه وقتي غذاي لذيذ در اختيار او قرار مي‌گيرد، چنان با ولع و حرص به خوردن آن غذا مي‌پردازد که فراموش مي‌کند آن غذا نعمت خداست و بايد شکر آن را به جا آورد و صرفاً درصدد تأمين غريزه و نياز گرسنگي خود برمي‌آيد. يا وقتي غريزه شهوت بر انسان غالب مي‌گردد و درصدد ارضاي آن برمي‌آيد، فراموش مي‌کند که آن غريزه و وسايل ارضاي آن، نعمت خداست و به‌علاوه از ساير نعمت‌هاي الهي نيز غافل مي‌گردد و صرفاً در پي نياز جنسي خود برمي‌آيد و چه‌بسا در آن حال، از استفاده صحيح و مشروع از آن غريزه نيز غافل گردد و درصدد استفاده حرام و نامشروع از آن نعمت خدا برآيد و نعمت خدا را به نقمت و ننگ و عار تبديل سازد.

پس يکي از عوامل اساسي که ما را از شناخت و توجه به نعمت‌هاي خدا باز مي‌دارد و در نتيجه مانع شکرگزاري خدا مي‌گردد، نعمت‌هاي خداست که به وفور در اختيار انسان قرار گرفته است و به تعبير امام سجاد(عليه السلام) در اين مناجات، «توالي و تتابع نعمت‌ها»؛ يعني از پي هم آمدن و ريزش مدام نعمت‌هاست. چه آنکه همه آنچه در اختيار انسان قرار گرفته و به‌وسيله آنها نيازهاي ما برطرف مي‌گردد، نعمت‌هاي خداست و هدف خداوند از بخشش آنها، تسهيل و تأمين بستر تکامل و تعالي انسان است؛ چون با استفاده به‌جا و صحيح از نعمت­هاي الاهي غايت اساسي آفرينش انسان که رسيدن به کمال و تعالي و قرب الهي است تأمين مي‌گردد، اما ناسپاسي و غفلت موجب سوءاستفاده از نعمت‌هاي الاهي مي‌شود و در نتيجه هدف و غايت آن نعمت‌ها تأمين نمي‌گردد و انسان به انحطاط و حضيض حيوانيت و لذت‌پرستي و هواپرستي مبتلا مي‌شود.