سجاده های سلوک - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٣٧٣ - آموزه هاي الهي و استناد همه امور به خداوند

آب تبديل گشته و به‌صورت باران بر زمين مي‌ريزد. يا در يک فرايند طبيعي، وقتي دانه‌اي در زمين افشانده مي‌شود و رطوبت زمين به آن مي‌رسد، جوانه مي‌زند و رشد مي‌کند. اما در قرآن که کلام خداوند است نظير اين فعل و انفعالات به خداوند نسبت داده شده است، چون خداوند مسبب‌الاسباب است و همه عوامل طبيعي و غيرطبيعي تحت اراده و فرمان او هستند و هيچ کاري خارج از اراده خداوند انجام نمي‌پذيرد. خداوند در قرآن مي‌فرمايد:

أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يُزْجِي سَحَابًا ثُمَّ يُؤَلِّفُ بَيْنَهُ ثُمَّ يَجْعَلُهُ رُکامًا فَتَرَى الْوَدْقَ يَخْرُجُ مِنْ خِلَالِهِ وَيُنَزِّلُ مِنَ السَّمَاء مِن جِبَالٍ فِيهَا مِن بَرَدٍ فَيُصِيبُ بِهِ مَن يَشَاء وَيَصْرِفُهُ عَن مَّن يَشَاء يَکادُ سَنَا بَرْقِهِ يَذْهَبُ بِالْأَبْصَارِ؛[١] «آيا نديده‌اي که خداوند ابرها را [به‌وسيله بادها] مي‌راند سپس ميان [پاره‌هاي] آن پيوند مي‌دهد، آن‌گاه آن را توده و انبوه مي‌کند،‌ سپس باران را بيني که از ميان آن بيرون مي‌آيد و از آسمان از کوه‌هايي که در آن است [انبوه ابرهاي منجمد شده] تگرگ مي‌فرستد و [زيان] آن را به هرکه خواهد مي‌رساند و از هرکه خواهد باز مي‌دارد؛ درخشندگيِ برقش نزديک است که [روشني] ديدگان را ببرد».

در آيه فوق به سه پديده شگفت‌انگيز آسمان و ابرها اشاره شده است. پديده شگفت‌انگيز اول که حاکي از علم، حکمت و عظمت نهفته در آفرينش و از دلايل توحيد ذات پروردگار مي‌باشد اين است که خداوند به آرامي ابرها را که هر قطعه‌اي از آن از گوشه‌اي از درياها برمي‌خيزد، به‌سوي هم مي‌راند و پيوند مي‌دهد و متراکم مي‌سازد و آن‌گاه از آن ابرها دانه‌هاي باران به‌سوي زمين سرازير مي‌گردد و بدين‌وسيله، زمين مرده را زنده و لباس حيات بر قامت درختان و گياهان مي‌پوشاند و موجودات