سجاده های سلوک - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٣٨٤ - سپاسگزاري خداوند از بندگان خويش

قرآن نيز آمده است که سعي و تلاش بندگان مورد ستايش و سپاس خداوند قرار مي‌گيرد. در آيه اول خداوند مي‌فرمايد: وَمَنْ أَرَادَ الآخِرَه وَسَعَى لَهَا سَعْيَهَا وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَأُولَئِک کانَ سَعْيُهُم مَّشْکورًا؛[١] «و هرکس خواهان آخرت است و براي آن کوششي درخور آن کند و مؤمن باشد، پس کوشش آنان سپاس داشته خواهد شد».

در آيه دوم خداوند مي‌فرمايد: إِنَّ هَذَا کانَ لَکمْ جَزَاء وَکانَ سَعْيُکم مَّشْکورًا؛[٢] «اين براي شما پاداشي است و کوشش شما [پذيرفته و] سپاس داشته شده است».

روشن شد که خداوند نيز از بندگان خود شکر و سپاس مي‌کند، اما مسلماً کيفيت شکرگزاري خداوند با شکرگزاري انسان متفاوت است و خداوند برخي حقايق را در قالب الفاظ و اصطلاحات رايج بين ما انسان‌ها بيان مي‌کند تا براي ما قابل فهم گردد و در اين نوع استعمال و انتقال مرادات و معاني، به نوعي مجاز راه يافته است. صرف‌نظر از آنکه الفاظ و مفاهيمي که دلالت بر ذات، صفات و افعال خداوند کنند، ازآنجا‌که آن حقايق را به ما نمي‌نمايانند خالي از مجاز نيستند،‌ در مواردي کاربرد مجاز در ارائه حقايق خيلي واضح و روشن است و از عمد برخي از حقايق و معاني تنزل داده مي‌شوند تا انگيزه کافي براي عمل به مقتضاي آنها در انسان‌ها پديد آيد. به‌عنوان نمونه، در مواردي انفاق مال واجب است، نظير پرداخت زکات و خمس، و در مواردي نيز انفاق مال مستحب است. همچنين قرض دادن مال به کسي که براي تأمين نيازمندي‌هاي زندگي خويش درخواست قرض کرده است مستحب مي‌باشد و حتي در برخي از روايات، ارزش و فضيلت قرض دادن فراتر از بخشش و صدقه معرفي شده است: عن الصادق(عليه السلام): لَأَنْ أُقْرِضَ قَرْضاً أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ أَنْ أَتَصَدَّقَ بِمِثْلِهِ؛[٣] «امام صادق(عليه السلام) فرمود: اينکه مالي را قرض دهم، در نزد من بهتر است از آنکه آن را ببخشم».