سجاده های سلوک - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٤٣ - بازشناسي نفس امّاره

دراين‌باره مي‌فرمايند: إنّ هذه النّفسَ لأمّاره بالسوءِ فَمَنْ أهمَلَها جَمَحتْ به إلى المآثم؛[١] «همانا اين نفس بسيار فرمان‌دهنده به بدي است، پس هرکس آن را واگذارد، سريع و سرکشانه او را به‌سوي گناهان مي‌کشاند».

٣. وبمعاصيک مولعه؛ آزمند بر نافرماني و عصيان خداوند است نفس به انجام معصيت و گناه آزمند و حريص است و هر بار که انسان گناهي مرتکب گردد و به خواسته نفس پاسخ گويد، خواهش و طمع نفس قوي‌تر مي‌شود و بيشتر انسان را به گناه و عصيان خدا وامي‌دارد، ازاين‌روي امير مؤمنان(عليه السلام) درباره علاج آزمندي نفس به عصيان و گناه مي‌فرمايند:قَيِّدُوا أَنْفُسَکمْ بِالْمُحَاسَبَه وأَمْلِکوهَا بِالْمُخَالَفَه؛[٢] «با محاسبه نفس خود را در بند کشيد و با مخالفت با خواسته‌هايش مالک آن گرديد».

٤. ولسخطتک متعرّضه؛ خود را در معرض خشم تو قرار مي‌دهد. طبيعي است وقتي نفس انسان نسبت به گناه حريص گشت و دستورات الاهي را زير پا نهاد و حريم احکام الاهي را شکست، مورد سخط و خشم خداوند قرار مي‌گيرد. البته خشم و سخط الاهي مانند خشم انسان‌ها با تغيير حالت همراه نيست، چون دگرگوني و تغيير در خداوند راه ندارد و منظور از آن استحقاق عذاب الاهي است و کسي که سخط الاهي را فراهم آورده، خود را در معرض عذاب خداوند قرار داده است.

٥. تسلک بي مسالک المهالک؛ انسان را به هلاکت مي‌کشاند. پيروي از نفس و تن دادن به خواسته‌هاي آن، انسان را در معرض غضب و سخط الاهي قرار مي‌دهد و در نتيجه انسان را به هلاکت مي‌افکند. وقتي کسي به مخالفت با خداوند برخاست و در پي کسب رضايت الاهي نبود، خداوند او را از سعادت دنيا و آخرت محروم مي‌سازد و او را در دنيا و آخرت خوار مي‌سازد و از آنجا که اراده، قدرت و مشيت الاهي بر عالم