سجاده های سلوک - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٩٦ - راههاي کنترل غرايز و هيجانات نفساني

انسان مي‌تواند خود را کنترل کند و واکنشي نشان ندهد، اما وقتي متناسب با سطح تحمل انسان، هيجان غضب در او برانگيخته شد، نمي‌تواند خود را کنترل کند و در مواردي حتي ناخواسته دست به کاري مي‌زند که در شرايط عادي تصور انجام آن نيز به ذهنش خطور نمي‌کرد. با مثال مزبور مي‌توان دريافت جواني که چشمش به منظره‌هاي تحريک‌آميز و پرجاذبه افتاده و به دنبال چشم، دلش نيز گرفتار شده و در نتيجه هيجان جنسي در او برانگيخته شده است، به چه عاقبت و فرجام شومي گرفتار مي‌آيد.

راه‌هاي کنترل غرايز و هيجانات نفساني

بنابراين، با توجه به آنکه با غلبه يافتن هيجانات نفساني در انسان، عقل و انديشه رخت برمي‌بندند و حتي آموزه‌هاي اخلاقي و شرعي نيز تأثيري در انسان نمي‌بخشند و مقاومت در برابر هيجانات براي نوع افراد، بسيار دشوار است، بايد بکوشيم که عوامل برانگيزاننده و تقويت کننده هيجانات و احساسات در ما راه نيابد و سعي کنيم در محيط و شرايطي قرار نگيريم که هيجانات تحريک و تقويت شوند. چون اگر هيجانات و احساسات، در انسان، به نقطه اوج خود رسيدند، او نظير کسي است که در سراشيبي مي‌دود و وقتي سرعت گرفت، ديگر نمي‌تواند خود را کنترل کند و در نتيجه سقوط مي‌کند. براي اينکه کسي به‌وسيله مشاهده فيلم مبتذل منحرف نگردد بايد قبل از آنکه چنين فيلمي در اختيارش قرار گيرد، از محيط گناه و دوستان آلوده و فاسدي که فيلم‌هاي فاسد را توزيع مي‌کنند دوري کند. براي اينکه به گناهان و مفاسد اخلاقي مبتلا نگردد، از معاشرت با افراد فاسد خودداري کند و الا اگر انسان اقدامات پيشگيرانه را انجام نداد و به مشاهده فيلم فاسد پرداخت و يا بر اثر معاشرت با افراد آلوده به دام گناه و فساد گرفتار شد، ديگر نمي‌تواند خود را کنترل کند و به گناه و فساد خود را نيالايد. براي اين منظور شايسته است با کساني که به مسائل اخلاقي و روان‌شناختي آشنايي