سجاده های سلوک - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٩٢ - مقام بندگي اولياي خدا و باور آنان به توحيد خالص
از منظر قرآن، اکثر کساني که ايمان آوردهاند، ايمانشان آغشته و آميخته با شرک است: وَمَا يُؤْمِنُ أَکثَرُهُمْ بِاللّهِ إِلاَّ وَهُم مُّشْرِکونَ؛[١] «و بيشترشان به خدا ايمان نميآورند جز اينکه [با او چيزي را] شريک ميگيرند».
هرچه بر معرفت و مراتب ايمان مؤمن افزوده شود، از شرک او کاسته ميشود و به توحيد خالص نزديکتر ميگردد و کفه ايمانش سنگينتر از کفه شرکش ميگردد و در اين سير کمالي به جايي ميرسد که باور و اعتقاد راستين به توحيد خالص پيدا ميکند و همه شائبههاي کفر و شرک از دلش زدوده ميشود و عبد خالص خدا ميگردد و رسيدن به توحيد خالص و عبوديت محضْ عاليترين درجه مراتب کمالي و نهايت سير انسان بهسوي الله است و ازاينروي خداوند درباره اشرف بندگان و سرآمد اوليا و دوستان خود که وي را به معراج خويش سير و بار داد فرمود: سُبْحَانَ الَّذِي أَسْرَى بِعَبْدِهِ لَيْلاً مِّنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الأَقْصَى الَّذِي بَارَکنَا حَوْلَهُ لِنُرِيَهُ مِنْ آيَاتِنَا إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ البَصِيرُ؛[٢] «منزه است آن [خدايي] که بندهاش را شبانگاهي از مسجدالحرام بهسوي مسجدالاقصي که پيرامون آن را برکت دادهايم، سير داد، تا از نشانههاي خود به او بنمايانيم که او همان شنواي بيناست».
شايد بشود ادعا کرد که واژه «عبد» برترين وصفي است که خداوند براي رسول خدا(صلي الله عليه و آله) در قرآن به کار برده است و ما هر روز در تشهد نمازهايمان ميخوانيم: اشهد انّ محمداً عبده و رسوله که در آن ويژگي عبوديت رسول خدا(صلي الله عليه و آله) در درجه اول اهميت و قبل از ويژگي و مقام رسالت ايشان ذکر گرديده است. امام سجاد(عليه السلام) نيز از خداوند ميخواهند که ايشان را در زمره خالصترين بندگان خويش قرار دهد. بندگي خدا گاهي آميخته به بندگي غيرخداست و آن در صورتي است که انسان در کنار توجه به خدا، به
[١] يوسف (١٢)، ١٠٦. [٢] اسراء (١٧)، ١.