سجاده های سلوک - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٣٥ - نگراني اولياي خدا از فرجام و عاقبت خويش

مجرمي که براي محاکمه فرا خوانده شده و نمي‌داند که آيا حکم اعدام او را صادر خواهند کرد و يا حکم آزادي‌اش را، حضرت مي‌فرمايند:

لَيْتَ شِعْرى،‏ اَلِلشَّقآءِ وَلَدَتْنى‏ اُمّى‏ اَمْ لِلْعَنآءِ رَبَّتْنى‏، فَلَيْتَها لَمْ تَلِدْنى‏ وَلَمْ تُرَبِّنى‏، وَلَيْتَنى‏ عَلِمْتُ اَمِنْ اَهْلِ السَّعادَه جَعَلْتَنـى‏، وَبِقُـرْبِک وَجـِوارِک خَصَصْتَنى‏، فَتَقَِرَّ بِذلِک عَيْنى‏، وَتَطْمَئِنَّ لَهُ نَفْسى‏؛ «اي کاش مي‌دانستم که مادرم مرا براي بدبختي زاييد يا براي ذلت و رنج تربيتم کرد؟ پس [در اين صورت] اي کاش او مرا نمي‌زاييد و پرورشم نمي‌داد. و اي کاش مي‌دانستم که مرا از اهل سعادت مقرر داشته‌اي و براي مقام قرب و جوار رحمتت مخصوص گردانيده‌اي تا چشمم روشن و قلبم آرام و مطمئن گردد».

«شقاء» به معناي بدبختي و حرمان از چيزي است که سبب کمال و لذت است و «عناء» به معناي پستي و زبوني مي‌باشد. جمله «ليت شعري» در مقام حيرت و سرگرداني از پيشامدي نامعلوم به کار مي‌رود و حاکي از آن است که بنده خود را در خوف‌ورجا مي‌بيند و درعين‌حال نگران عاقبت و فرجامي است که اطلاعي از آن ندارد. حضرت در بيان خود، بيش از هرچيز از عاقبت و فرجام خويش اظهار نگراني مي‌کند. اين ازآن‌روست که بر دل متقين و عاشقان خدا، بيش از هرچيز ترس از بدعاقبتي و شقاوت سايه افکنده و اين ترسْ دل آنان را پريشان و مضطرب مي‌گرداند و هميشه در اين انديشه‌اند که آيا در علم ازلي حق در زمره سعادت‌پيشگان‌اند يا در زمره شقاوتمندان. گرچه در ظاهر همه انسان‌ها طالب سعادت‌اند و سعادت‌طلبي امري بديهي است، اما از يک‌سو مکاتب فکري برداشت‌هاي مختلفي درباره سعادت و ضد آن، يعني شقاوت دارند و بر اين اساس، هرکس به تناسب بينش و جهان‌بيني خاص خود به دنبال سعادت و گريزان از شقاوت است. از سوي ديگر، بر فرض تشخيص درست سعادت و شقاوت، چون انسان موجودي مختار است، گاهي بر اثر حسن انتخاب راه هدايت را مي‌پويد و به سعادت مي‌رسد و گاهي بر اثر سوء‌انتخاب،