سجاده های سلوک - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٥٥ - راهکار کنترل غرايز نفساني و برتري لذت هاي اخروي

«و اوست آن‌که زمين را بگسترد و در آن کوه‌ها و رودها قرار داد و در آن از همه ميوه‌ها دو جفت آفريد. شب را بر روز مي‌پوشاند [و روز را بر شب، يعني يکي را مي‌آورد و ديگري را مي‌برد]. همانا در اين [امور] براي گروهي که بينديشند نشانه‌هاست».

در جايي ديگر قرآن به برتري آخرت بر لذت‌هاي پوچ دنيا در نزد عقل و گروه تقواپيشگان اشاره دارد و پرداختن به لذت‌هاي پوچ دنيوي و ترجيح آنها بر لذت‌هاي جاودانه اخروي را ناشي از عدم تعقل معرفي مي‌کند و مي‌فرمايد:

وَالدَّارُ الآخِرَه خَيْرٌ لِّلَّذِينَ يَتَّقُونَ أَفَلاَ تَعْقِلُونَ؛[١] «و سراي آخرت براي کساني که پرهيزکاري کنند بهتر است. آيا به خرد درنمي‌‌يابيد؟»

اگر انسان به مقايسه لذت‌هاي دنيا با لذت‌هاي آخرت و به تفکر در آنها بپردازد، بي‌شک لذت‌هاي پايدار و جاودانه آخرت را بر لذت‌هاي دنيوي ترجيح مي‌دهد، چنان‌که عقل انسان لذت‌هاي شديدتر و پايدارتر دنيوي را بر لذت‌هاي ضعيف‌تر و کم‌دوام‌تر دنيوي ترجيح مي‌دهد. پس ترجيح لذت‌هاي پوچ دنيوي بر لذت‌هاي اخروي ناشي از آن است که عقل انسان معطل مانده و انسان اسير هواهاي نفساني گشته و از نيروي عقل خود بهره نبرده است؛ چنان‌که خداوند مي‌فرمايد: بَلِ ادَّارَک عِلْمُهُمْ فِي الْآخِرَه بَلْ هُمْ فِي شَک مِّنْهَا بَلْ هُم مِّنْهَا عَمِونَ؛[٢] «[نه،] بلکه علم آنان درباره آخرت نارساست؛ [نه،] بلکه ايشان درباره آن ترديد دارند؛ [نه،] بلکه آنان در مورد آن کوردل‌اند».

بنابراين، پيش از آنکه هيجانات بر انسان غالب گردد، راحت‌ترين و عاقلانه‌ترين راه براي جلوگيري از انحراف و انحطاط و افتادن به ورطه هلاکت، اين است که انسان با تفکر و تعقل، زمينه را براي تصميم‌گيري صحيح فراهم آورد. البته کساني که به معرفت