سجاده های سلوک - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٤٦ - بازشناسي نفس امّاره
مَنُوعًا؛[١] «بهراستي که انسان سخت آزمند [و بيتاب] خلق شده است. چون صدمهاي به او رسد عجز و لابه کند، و چون خيري به او رسد بخل ورزد».
١٠. ميّاله الي اللعب واللهو؛ پيوسته به لهو و لعب مشغول و مايل است. «لهو» به معناي سرگرمي و هر کاري است که انسان را از مسائل مهم و اصلي بازميدارد و «لعب» به معناي «بازي» بر کارهايي اطلاق ميشود که بهمنظور اهداف خيالي و بُرد و باختهاي قراردادي انجام ميگيرد. ما به تجربه دريافتهايم که نفس، ميل شديدي به بازي و سرگرمي دارد و اين ميل او را از رشد و تعالي در جنبههاي مادي و معنوي بازميدارد. بهخصوص امروزه سرگرم شدن به تماشاي فيلمهاي سينمايي و استفاده از اينترنت و اعتياد بدانها آفت و بلاي خانوادهها گشته است و علاوه بر آنکه آنها را از پرداختن به ساير امور بازداشته، باعث تخريب اخلاق و فرهنگ آنها گرديده است. گاه مشاهده ميشود که کودک و يا نوجواني فيلمي را مشاهده ميکند و چون از آن لذت ميبرد، دوباره به تماشاي آن ميپردازد و حتي سيدي آن را فراهم ميکند و مکرر به تماشاي آن ميپردازد و از درس و بحث و حتي تغذيه خود بازميماند. همچنين اينترنت چنان جاذبهاي براي مردم دارد که برخي تا آنجا بدان اعتياد يافتهاند که از سلامتي و آسايش خود نيز غافل ميمانند. چندي پيش گزارشگر تلويزيون ميگفت که در چين مردي سه روز پيوسته خود را به بازيهاي اينترنتي مشغول ساخت و چنان غرق در آن کار گشت که فراموش کرد غذا بخورد و در نهايت جان سپرد. اين ويژگي نفس است که وقتي از کاري لذت برد و بدان عادت کرد و بر آن تمرکز يافت، حتي به آسايش و سلامتي خود نيز نميانديشد و حاضر است خود را در اتاق تنهايي محبوس کند و ساعتها به استفاده از اينترنت بپردازد، اما حاضر نيست از طبيعت آزاد استفاده کند و به تماشاي جلوههاي زيباي آن بپردازد و لذت برد. امير مؤمنان(عليه السلام) ميفرمايند: لا
[١] معارج (٧٠)، ١٩ـ٢١.