سجاده های سلوک - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٥٩ - سنت استدراج پيامد استکبار و سرپيچي از خدا

گفتار هفدهم

(گستره و نظام سازنده خوف‌ورجا در مؤمن)

سنت استدراج پيامد استکبار و سرپيچي از خدا

عامل خوف‌ورجا در همه کارهاي اختياري دنيوي و اخروي نقش‌آفرين و تأثيرگذار است و انسان هر کار اختياري عقلايي و حساب‌شده را به اميد رسيدن به خير و نفع و يا از ترس ضرر و خطر انجام مي‌دهد. چيزي که هست مؤمنان به خدا در اندازه معرفتشان به توحيد و به‌خصوص توحيد افعالي مي‌کوشند که اميد و ترسشان جهت الاهي پيدا کند. آنان به اميد آنکه خداوند به آنان ثواب و پاداش خير عنايت کند و گناهانشان را بيامرزد و از توفيقات خويش بهره‌مندشان سازد، به کارهاي مختلف مي‌پردازند. همچنين از ترس آنکه دچار غضب و خشم الاهي گردند و خداوند در دنيا نعمت‌هايي را از آنها بازستاند و در آخرت به عذاب گرفتارشان گرداند، کارهايي را انجام مي‌دهند. البته برخي که به مراتب عالي‌ ايمان و تقرب به خدا ره‌يافته‌اند، بيش از هرچيز از اينکه از لقا و جوار الاهي محروم گردند ترسناک و بيمناک هستند.

يکي از اموري که انسان سخت بايد از آن بيمناک باشد، گرفتار شدن به سنت استدراج الاهي است که بر اساس آن خداوند به کافران و گنهکاراني که از طغيان و گناه دست برنمي‌دارند و هدايت و موعظه در آنان اثري نمي‌بخشد، مهلت مي‌دهد تا