سجاده های سلوک - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٥١٥ - گستره محبت و مراتب آن در آموزه هاي ديني

گفتار سي و پنجم

(اهميت و جايگاه محبت(١))

گستره محبت و مراتب آن در آموزه‌هاي ديني

مفهوم محوري و کليدي مناجات المريدين، مفهوم محبت است که با واژگاني چون «حب»، «وُدّ»، «صبابت»، «همّت»، «رغبت»، «وصل»، «شوق»، «وله»، «هوي» مطرح گرديد. در زبان فارسي، به‌جز واژگان «محبت» و «عشق» که هر دو از زبان عربي به زبان فارسي راه يافته‌اند، واژگاني چون «مهرورزي»، «دل‌بستگي»، «دلدادگي»، «شيفتگي» و «شيدايي» دلالت بر محبت و دوستي دارند و هريک از آن واژگان مرتبه‌اي از دوستي را مي‌رسانند. اما در زبان عربي، حدود بيست واژه براي «محبت» وضع شده‌اند و نُه واژه در همين مناجات مطرح گرديده که هريک مرتبه‌اي از محبت را مي‌رساند و واژه «محبت» لفظ عام و جامع آن مراتب است. چنان‌که واژه «دوستي» در زبان فارسي، لفظ عام و جامع واژگاني است که هريک مرتبه‌اي از دوستي را مي‌رساند. در بسياري از دعاها و مناجات‌هاي ديگر، مفهوم محبت و مراتب آن مورد توجه قرار گرفته است، چنان‌که در مناجات المطيعين با تعابيري ادبي به محبت و مراتب آن پرداخته شده است؛ از جمله حضرت فرمودند: وَاَوْرِدْنا حِياضَ حُبِّک، وَاَذِقْنا حَلاوَه وُدِّک وَ قُرْبِک؛ «ما را بر جويبارهاي محبتت وارد ساز و شيريني دوستي و مقام قربت را به ما بچشان».