دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٧ - ٧/ ١١ صعصعة بن صوحان

٣٩٠٢. الاختصاص به نقل از مسمع بن عبد اللّه بصرى، از مردى: هنگامى كه على بن ابى طالب ٧ درود خدا بر او باد صعصعة بن صوحان را به مقابله خوارج فرستاد، آنان به وى گفتند: فكر مى‌كنى اگر على با ما در اين جا باشد، آيا با او خواهى بود؟

گفت: آرى.

گفتند: بنابراين، تو دينت را پيرو على قرار دادى. برگرد كه تو دين ندارى!

صعصعه به آنان گفت: واى بر شما! آيا پيرو كسى نباشم كه خدا را پيروى كرده و در پيروى نيكوكار كرده است و به راستى، فرمان خدا را همواره انجام داده است؟ آيا چنين نبود كه هرگاه آتش جنگ برافروخته مى‌شد، پيامبر خدا وى را به ميان معركه مى‌فرستاد و او با قهر و غلبه آن را لگدكوب مى‌كرد و با شمشيرش، آتش جنگ را خاموش مى‌ساخت و در ذات خدا غرق بود؟ ...

به كدام سو مى‌چرخيد؟ و به كجا مى‌رويد؟ و به كه روى مى‌آوريد؟ و از چه كسى روى بر مى‌گردانيد؟ از ماه درخشان و چراغ روشن و صراط مستقيم خدا و شايسته آماده پايدار؟

خدا شما را بكشد! كجا بازگردانده مى‌شويد؟ آيا درباره صدّيق اكبر و هدف نهايى، ترديد داريد؟ خِرَدهايتان بى‌ثبات گرديده، و انديشه‌هايتان به غارت رفته، و چهره‌هايتان مشوّش شده است.

از قلّه كوه، بالاتر رفتيد و از نوشيدن آب چشمه، دور گشتيد. آيا امير مؤمنان كه درود خدا بر او باد و وصىّ پيامبر خدا را هدف قرار داده‌ايد؟ نفْستان براى شما خسارت آشكارى را آذين كرده است. دورى و پراكندگى بر كافران ستمكار باد! شيطان، شما را از راه درست، دور ساخته، و از [ديدن‌] راه روشن، كورتان ساخته است.

ر. ك: ج ٧ ص ٣٩٧ (در سوگ امام).