دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٧٥ - ١٠/ ٢٢ ابو على تميم

اين، على است كه جبريل‌

در ستايشش در روز نزول، مى‌گويد:

«شمشيرى بجز شمشير وصى‌

و جوان مردى بجز او نيست، اگر حادثه‌اى سنگين رخ دهد».

اگر ضربه او را به عمرو [بن عبدِوَد]

با اعمال مخلوقات بسنجند، ضربه او برتر است.

او همان على است كه وقتى ديگران از فتح قلعه خيبر

باز ماندند، او قلعه را گشود.

در روزى كه يهود به جنبش در آمدند

او درِ دژ خيبر را گرفت و روى زمين انداخت.

مسلمانان در هيچ آسيابِ نبردى حاضر نشدند

جز اين كه على را قطب آن ديدند.

خداوند بر او درود فرستاد، به خاطر پاكى‌

و اين بنده را توفيق داد كه ستايشش كند.

١٠/ ٢٢

ابو على تميم‌[١]

٤٠٢٥. در ردّ عبد اللّه بن معتز (خليفه‌زاده عبّاسى) كه بنى عباس را بر علويان برتر مى‌دانست، گفته است:

عباسِ شما، همانند على نيست‌

آيا ستاره‌ها با ماه‌ها سنجيدنى‌اند؟

على، كسى است كه در اسلام، فضل و پيش گامى دارد

در حالى كه مردم، پيرو كافران بودند.

كسى كه مقام دامادى، پشتيبانى و يارى پيامبر را دارد

و جنگاورى كه جرقه مى‌افروزد.

آن‌كه پيامبر، او را دوست صميمى و برادر خويش خواند

در پنهان و آشكار.

[١] ابو على تميم، پسر خليفه المعزّ لدين اللّه معد بن اسماعيل فاطمى، اديبى شاعر از خانواده سلطنتى مصر و در اوج شكوه و شوكت بود. همگان اتفاق نظر دارند كه تميم، در شعر و شاعرى، بر سرير فرمان‌روايى نشسته است، همان گونه كه پدر و برادرش در مصر، بر تخت سلطنت نشسته بودند. او در سال ٣٦٨ ق، درگذشت( أعيان الشيعة: ج ٣ ص ٦٤٠).