دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ

تتمه بخش نهم

فصل هفتم على از زبان يارانش

7/ 1 ابو الأسود دئلى

7/ 2 احنف بن قيس

7/ 3 ام الخير

7/ 4 ام سنان

7/ 5 حصين بن منذر

7/ 6 خالد بن معمر

7/ 7 دارميه حجونى

7/ 8 ربيع بن خثيم

7/ 9 زيد بن صوحان

7/ 10 سوده همدانى

7/ 11 صعصعة بن صوحان

7/ 12 ضرار بن ضمره

7/ 13 عبد الرحمن بن حسان

7/ 14 عبيده سلمانى

7/ 15 قنبر

7/ 16 مالك اشتر

7/ 17 نعيم بن دجاجه

7/ 18 يزيد بن قيس

فصل هشتم على از زبان دشمنانش

8/ 1 معاوية بن ابى سفيان

8/ 2 عمرو بن عاص

8/ 3 مروان بن حكم

8/ 4 عبد الرحمن بن خالد بن وليد

8/ 5 وليد بن عبد الملك

8/ 6 عبدالعزيز بن مروان

8/ 7 عمره دختر عبد ود

فصل نهم على از زبان بزرگان

9/ 1 ابن ابى الحديد

9/ 2 ابو جعفر اسكافى

9/ 3 ابو جعفر حسنى

9/ 4 ابو على سينا

9/ 5 ابو الفرج اصفهانى

9/ 6 ابو قيس اودى

9/ 7 ابو نعيم اصفهانى

9/ 8 احمد بن حنبل

9/ 9 اعمش

9/ 10 جاحظ

9/ 11 حسن بصرى

9/ 12 خليل بن احمد

9/ 13 سفيان ثورى

9/ 14 شافعى

9/ 15 شعبى

9/ 16 عامر بن عبد الله بن زبير

9/ 17 فخر رازى

9/ 18 مأمون عباسى

9/ 19 مجاهد بن جبر

9/ 20 مسعودى

9/ 21 معاوية بن يزيد بن معاويه

9/ 22 نسايى

9/ 23 نظام

9/ 24 واقدى

9/ 25 يوسف بن عبد البر

فصل دهم على از زبان شاعران

بحثى پيرامون امام على در شعر

قرن اول

10/ 1 كعب بن زهير

10/ 2 بشر بن منقذ عبدى

10/ 3 حسان بن ثابت

10/ 4 محمد حميرى

10/ 5 ام هيثم، دختر اسود نخعى

10/ 6 ام سنان، دختر خيثمة بن خرشه مذحجى

قرن دوم

10/ 7 كميت بن زيد اسدى

10/ 8 سيد حميرى

10/ 9 عبدى كوفى

قرن سوم

10/ 10 شافعى

10/ 11 دعبل خزاعى

10/ 12 ابن رومى

10/ 13 بكر بن حماد تاهرتى

قرن چهارم

10/ 14 احمد بن علويه اصفهانى

10/ 15 مفجع

10/ 16 احمد صنوبرى

10/ 17 ابو الفتح محمود بن محمد كشاجم

10/ 18 ابوالقاسم زاهى

10/ 19 متنبى

10/ 20 ابو فراس حمدانى

10/ 21 ناشئ صغير

10/ 22 ابو على تميم

10/ 23 صاحب بن عباد

10/ 24 ابن حجاج بغدادى

10/ 25 ابو محمد عونى

10/ 26 رودكى

10/ 27 ابو القاسم فردوسى

10/ 28 كسايى مروزى

قرن پنجم

10/ 29 ناصر خسرو قباديانى

قرن ششم

10/ 30 سنايى غزنوى

10/ 31 قوامى رازى

10/ 32 سوزنى سمرقندى

10/ 33 عطار نيشابورى

قرن هفتم

10/ 34 نظامى گنجوى

10/ 35 جلال الدين مولوى

10/ 36 بابا افضل كاشانى

10/ 37 سعدى شيرازى

قرن هشتم

10/ 38 شاه نعمة الله ولى

10/ 39 ابن يمين فريومدى

قرن نهم

10/ 40 عبد الرحمن جامى

10/ 41 آذرى طوسى

قرن دهم

10/ 42 بابا فغانى

10/ 43 ملا حسين كاشفى

10/ 44 اهلى شيرازى

10/ 45 وحشى بافقى

10/ 46 محتشم كاشانى

قرن يازدهم

10/ 47 فياض لاهيجى

10/ 48 فيض كاشانى

10/ 49 صائب تبريزى

قرن دوازدهم

10/ 50 حزين لاهيجى

10/ 51 هاتف اصفهانى

10/ 52 آذر بيگدلى

10/ 53 فقير دهلوى

قرن سيزدهم

10/ 54 شيخ الرئيس قاجار

10/ 55 وصال شيرازى

10/ 56 سروش اصفهانى

10/ 57 قاآنى شيرازى

10/ 58 هماى شيرازى

10/ 59 صباى كاشانى

قرن چهاردهم

10/ 60 ايرج ميرزا

10/ 61 آسوده شيرازى

10/ 62 ميرزا حبيب خراسانى

10/ 63 طرب اصفهانى

10/ 64 حكيم هيدجى

قرن پانزدهم

10/ 65 غروى اصفهانى

10/ 66 الهى قمشهاى

10/ 67 محمد تقى بهار

10/ 68 صغير اصفهانى

10/ 69 اقبال لاهورى

10/ 70 مدرس اصفهانى

10/ 71 جلال الدين همايى

10/ 72 محمد حسين شهريار

10/ 73 ابو القاسم حالت

10/ 74 امام خمينى

بخش دهم ويژگىهاى امام على

سخنى درباره ويژگىهاى امام

فصل يكم ويژگىهاى اعتقادى

1/ 1 لحظهاى به خدا كفر نورزيد

1/ 2 نخستين مسلمان

1/ 2 1 سن وى در زمان ايمان آوردن

1/ 2 2 روز اسلام آوردنش

1/ 3 با يقينترين امت

1/ 4 خالصترين مؤمن

1/ 5 برترين اهل زمين در ايمان

1/ 6 خداوند، دل او را به ايمان آزمود

1/ 7 ايمان با گوشت و خونش عجين شده

سخنى درباره زمان اسلام آوردن امام

فصل دوم ويژگىهاى اخلاقى

2/ 1 خوش اخلاقى

2/ 2 بسيار خندان بودن

2/ 3 سعه صدر

2/ 4 شكيبايى با خار در چشم

2/ 5 بردبارترين مردم

2/ 6 قدرت اراده و پايدارى

2/ 7 كمال خلوص

2/ 8 كمال راستى

2/ 9 كمال از خود گذشتگى

2/ 10 غيرتمندى بسيار

2/ 11 زينت زهد

2/ 12 بخشندگى

2/ 13 فروتنى با وجود بزرگى

2/ 14 شدت در راه خدا

2/ 15 جمع بين اضداد

فهرست تفصيلى

دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٥٥ - ١٠/ ٥٧ قاآنى شيرازى

١٠/ ٥٧

قاآنى شيرازى‌[١]

٣٥. حكيم قاآنى مى‌گويد:

نهفته مِهر نبى، گنج، فقر در دل من‌		كه گنج نقره نيرزَد بَرَش به نيم نقير

فقير را به زر و سيم و گنج، چاره كنند		ولى علاج ندارد چو گنج گشت فقير

اگر چه عيد غدير است و هر گنه كه كنند		ببخشد از كَرَم خويش كردكار قدير

وليك با دهن پاك و قلب پاك، اولى است‌		كه نعت حيدر كرّار را كنم تقرير

نسيم رحمت يزدان، قسيم جنّت و نار		خديو پادشهان، پادشاه عرشْ سرير

بزرگْ آينه‌اى هست در برابر حق‌		كه هرچه هست، سراپا در اوست عكس‌پذير![٢]

[١] ميرزا حبيب اللّه، مشهور به حكيم قاآنى شيرازى، در سال ١٢٢٢ ق، در شيراز به دنيا آمد. پدرش نيز شاعر بود. قاآنى به خراسان سفر كرد و در آن‌جا به تحصيل علم پرداخت. وى در خراسان به شجاع السلطنه قاجار، تقرّب جُست و تخلّص خود را از اسم پسر وى اوگتاى قاآن گرفت. وى معروف‌ترين قصيده‌سراى دوره قاجار است و افزون بر ديوان اشعار، كتابى به نام پريشان به سبك گلستان و به نثر دارد. او اوّلين شاعر ايرانى است كه زبان فرانسوى را ياد گرفته است. قاآنى در سال ١٢٧٠ ق، درگذشت.

[٢] ديوان كامل حكيم قاآنى شيرازى( با مقدمه و تصحيح: ناصر هيرى، تهران: گلشايى، ١٣٦٣ ش): ص ٣٨٢.