دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣٠٩ - ١٠/ ٣٥ جلال الدين مولوى
قرن هفتم
١٠/ ٣٤ نظامى گنجوى[١]
١١. نظامى گنجوى مىسرايد:
|
ز بعد معرفتِ كردگار لم يزلى |
نبى شناسم و آن گه على و آل على |
|
|
خداست آن كه تعقّل نمودن كُنهش |
بُرون نهاده قدم از حدود محتملى |
|
|
نبى است آن كه بُود در مدارس تحقيق |
برى كتاب كمالش ز نكته جدلى |
|
|
على است آن كه گدازد ز برق لمعه تيغ |
حسود را، كه كند نقد بوتراب على.[٢] |
|
١٠/ ٣٥
جلال الدين مولوى[٣]
١٢. مولانا، از عرفا و شعراى نامدار قرن هفتم، مىسرايد:
[١] جمال الدين ابو محمّد الياس بن يوسف بن زكى بن مؤيّد، معروف به حكيم نظامى گنجوى، در حدود سال ٥٣٠ ق، از مادرى كُرد نژاد در گنجه به دنيا آمد. وى هيچ سفرى انجام نداد. او از استادان مسلّم شعر و زبان فارسى است و از او ديوان قصايد و غزليات و مثنوىهاى مخزن الأسرار، خسرو و شيرين و ليلى و مجنون به جاى مانده است. در سال وفات وى اختلاف است و به احتمال بسيار زياد در سال ٦١٤ ق، درگذشته است.
[٢] ديوان قصايد و غزليات، نظامى گنجوى: ص ٣٤٩، به كوشش سعيد نفيسى.
[٣] جلال الدين محمّد بن بهاء الدين محمّد، مشهور به مولانا و مولوى، در سال ٦٠٤ ق، در بلخ به دنيا آمد. وى همراه پدرش به درخواست سلطان علاء الدين كيقباد به قونيه رفت و در سال ٦٤٢ ق، با شمسالدين محمّد تبريزى آشنا شد و شيفته وى گشت. پس از مفقود شدن شمس در سال ٦٤٥ ق، وى پريشان خاطر شد و آثارى عرفانى از خود بهجاى گذاشت. مولانا در سال ٦٧٢ ق، درگذشت. آثار وى عبارتاند از: مثنوى معنوى( در شش دفتر)، ديوان شمس، فيه ما فيه، مجالس سبعه و مكاتيب.