دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٩٦ - سخنى درباره ويژگىهاى امام

تلاش‌هاى ستمگرانِ جفاپيشه براى محو جلوه‌هاى صفات آن حضرت، ديده‌ها را خيره و خِردها را متحيّر ساخته است.

سخن خليل بن احمد فراهيدى درباره امام ٧ چه زيبا و رساست كه مى‌گويد:

چه گويم درباره مردى كه دوستانش از بيم و دشمنانش از كينه، فضايل او را پوشيده داشتند و در بين اين دو سرپوش‌گذارى، آن قدر فضايل او بسيار است كه شرق و غرب را فرا گرفته است؟![١]

در اين جا اندكى از بسيار متون دينى را كه از طريق شيعه و اهل سنّت (هر دو) روايت شده، ذكر مى‌كنيم؛ چرا كه ما را توان احاطه بر ويژگى‌هاى شخصيتى كسى چون على ٧ نيست؛ يگانه‌اى كه در ايمان، دانش، اخلاق، جوان‌مردى، شجاعت و رحمت، هم‌تراز ندارد؛ بلكه نمى‌توان انسانى چون او يافت كه در وجودش ويژگى‌هاى متضادّى كه معمولًا در يك شخص، جمع نمى‌شوند گِرد آمده باشد.

در ميدان رزم، هرگاه بر دشمنى مى‌نگريست و بر او بانگ مى‌زد، بدنش مى‌لرزيد و جان بر لبش مى‌رسيد، و هيچ يك از همگنانش به پايگاه او نمى‌رسيدند، و آن گاه كه به اشك حلقه زده بر چشم يتيم مى‌نگريست و يا به كسى كه پشتش از رنج روزگار، خم شده است، نگاه مى‌كرد، دلش به لرزه مى‌افتاد و اشكش جارى مى‌شد ... و به اين سبب به «گردآورنده اضداد» شناخته شده است.

او در سرتاسر تاريخ و در همه زمينه‌ها بى‌نظير است. او معجزه بزرگ اسلام و پيامبر خداست، و چرا چنين نباشد، در حالى كه نبوّتْ وى را زير بال گرفته و رسالت، او را در دامان آن بزرگْ پيامبر افكنده بود و او فانى در جمالِ حق بود.

با همه اين‌ها آن حضرت، خود را در برابر پيامبر ٦ چگونه مى‌ديد؟

[١] ر. ك: ص ١٣١( خليل بن احمد).