دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٥٧ - ١٠/ ١٥ مفجع

محمّد، خطاب به او گفت: اين (على ٧) داورترين‌

و داناترينِ شما نسبت به قرآن است.

من شهر علم شمايم و برادر من بر آن شهر

درى است كه دو لنگه آن، استوار است.

به خانه‌هاى دانش از راه درِ آنها وارد شويد

به خانه از بالاى ديوارهاى آن، وارد نمى‌شوند.

اگر بيم تهمتْ‌زنانِ امّتم نبود

آن سان كه مسيحيان بر پسر مريم افترا بستند.

در حقّ تو فضايلى را بيان مى‌كردم كه در فهم فضيلت آنها

دل شخص اديب، حيران مى‌گشت.

و مردم براى برداشتنِ‌

خاك زير پايت، در پى‌ات مى‌دويدند.

١٠/ ١٥

مُفجَّع‌[١]

٤٠١٨. از اديبان بزرگ قرن چهارم هجرى است كه مى‌گويد:

كار او در زير شاخ و برگ درختان خُم‌

مشكل و منحرف‌كننده راهش نبود.

پيمان پيامبر درباره دو ثقلش‌

حجتى است و من از هر چه غير از آن است، بى‌نيازم.

على مرتضى را براى آنها در جايگاهى قرار داد

كه در آن جا پنهان كارى و فتورى نبود.

نشانه‌اى پا بر جا همان گونه كه ماه شب چارده‌

تيرگى يا تاريكى و شب را از ميان برداشت.

[١] ابو عبد اللّه محمّد بن احمد بن عبداللّه كاتب نحوى مصرى، ملقّب به« مفجَّع( فاجعه ديده)»، از يگانه مردان دانش و حديث است. علماى شيعه، او را به حسن عقيده و سلامت مذهب و صلابت رأى، ستوده‌اند. در شعرهايش براى اهل بيت : بسيار ثنا گفته و براى مصيبت‌ها و گرفتارى‌ها رثا سروده است. دشمنانش او را« مفجِّع( فاجعه ساز)» لقب داده‌اند. مفجَّع، شاعر واديب بصره بود ودر مسجد جامع بصره مى‌نشست و مطالبى را املا مى‌كردند و ديگران مى‌نوشتند و در محضر او، شعر و ادب و ديگر نوشته‌هاى خود را[ جهت اصلاح‌] مى‌خواندند. شعر او شهرت دارد. وى در بصره زاده شد و در سال ٣٢٧ ق، از دنيا رخت بر بست.