دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٩٩ - ٩/ ٣ ابو جعفر حسنى

٩/ ٣

ابو جعفر حَسَنى‌[١]

٣٩٥١. شرح نهج البلاغة: [ابو جعفر] مى‌گفت: به اخلاق و ويژگى‌هاى اين دو (پيامبر ٦ و على ٧) بنگريد. اين شجاع و آن شجاع؛ اين فصيح و آن فصيح؛ اين بخشنده و سخى و او بخشنده و سخى؛ اين آگاه به شرايع و امور الهى و او آگاه به فقه، شريعت و مسائل دقيق و مشكل كلامى؛ اين زاهد در دنيا، بدون حرص و زياده‌خواهى و آن، زاهد در دنيا و تارك آن و بهره نابرده از لذّت‌هاىِ آن؛ اين جانش را در نماز و عبادت، فرسود و آن، مثل اين؛ اين برايش از امور دنيا، جز زنْ محبوب نيست، و آن نيز چنين است؛ اين، فرزند عبد المطّلب بن هاشم و آن نيز نزديك به جدّ بزرگ است؛ و پدرانشان تنها برادران تنى بودند (بر خلاف ديگر پسران عبد المطّلب)؛ و محمّد در دامن پدر اين بزرگ شد (كه ابو طالب باشد) كه در نظرش، چون يكى از فرزندان خود بود.

هنگامى كه پيامبر ٦، جوان شد و بزرگ گشت، على بن ابى طالب ٧ را در حالى كه خُردسال بود، از بين فرزندان ابو طالب برگزيد و در برابر آنچه كه ابو طالب در حقّش انجام داده بود، وى را در دامنش تربيت كرد. در نتيجه، اخلاق آن دو درهم آميخت و رفتارشان همگون گشت. وقتى كه هم‌نشين در رفتار به هم‌نشين اقتدا مى‌كند، در صورت تربيت و آموزش طولانى در نزد او چه خواهد شد؟ بايد اخلاق محمد ٦، چون اخلاق ابو طالب باشد و اخلاق على ٧، مثل اخلاق پدرش ابوطالب و مربّى‌اش محمّد ٦ باشد، و بايد همه يك اخلاق داشته باشند و از طبعى يگانه و سرشتى مشترك برخوردار گردند و جانى تقسيم‌ناپذير و جزءناپذير

[١] ابو جعفر، فرزند ابو زيد حسنى، نقيب بصره و يكى از اساتيد ابن ابى الحديد.