دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٩٥ - ٩/ ٢ ابو جعفر اسكافى

بر سكوت و خالى كردن ميدان، اتّفاق مى‌كنند و مرتّب با گذر زمان، از تيزبينى آنان كاسته مى‌شود و انديشه‌شان تضعيف مى‌گردد، و استقامتشان كم مى‌شود تا آن كه بدعتى كه ايجاد شده است، بر سنّتى كه مى‌شناختند، غلبه پيدا مى‌كند.

حَجّاج و كسانى كه او را به قدرت رساندند، چون عبد الملك و وليد و نيز پيشينيان و پسينيان بر آن دو از ميان فرعون‌هاى بنى اميّه، بر مخفى نگه داشتن خوبى‌هاى على ٧ و فضايل وى و فضايل فرزندان و شيعيان او و كم ارزش ساختن‌آنان، حريص‌تر بودند تا از ميان‌برداشتن روش قرائت عبد اللّه و ابى؛ چون اين قرائت‌ها موجب زوال پادشاهى، از بين رفتن قدرت و كشف درونشان نمى‌شد، در حالى كه پر آوازه شدن برترىِ على ٧ و فرزندانش و آشكار شدن محاسن آنان، باعث نابودى حكومتشان و تسلّط حكم كتابِ فراموش شده خدا بر آنان مى‌گشت.

از اين رو، بر پوشيده نگه داشتن فضايل او حرص ورزيدند و در اين راه، تلاش كردند و مردم را بر انكار و پوشيده نگه داشتن آنها، مجبور ساختند؛ ولى خداوند، جز نورانيّت و درخشش او و فرزندانش، شدّت يافتن و فراوان شدن دوستى آنان، گسترش و افزونىِ يادكردِ آنان، وضوح و قدرت حجّت آنان، آشكارىِ فضايل آنان، بلندى شأن آنان، و عظمت يافتن اقتدار آنان را نخواست، به گونه‌اى كه با آن اهانت‌ها، عزيزتر گشتند و به آن ميراندن‌ها، يادشان زنده شد و هرگونه شرّى كه [آنها] براى وى و فرزندانش اراده كرده بودند، به خير تبديل شد و از فضايل، ويژگى‌ها، مزايا و سوابقش آن اندازه به دست ما رسيد كه پيشينيان در آن پيشى نگرفتند و ميانه‌روان، مساوى او نشدند و جويندگان به آن نرسيدند، و اگر اين فضايل، در شُهرت، همچون قبله معيّن شده و در فراوانى، همچون سنن محفوظ نبودند، با توجّه به آنچه گفتم، حتى يك كلمه از آنها به روزگار ما نمى‌رسيد.

٣٩٥٠. شرح نهج البلاغة: ابو جعفر گفت: روايت شده است كه معاويه به سمرة بن جندب،