دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٨٩ - ٩/ ١ ابن ابى الحديد

بنى اميّه در شرق و غرب زمين، حاكميت اسلامى را به دست گرفتند و با همه حيله‌ها براى خاموش كردن نور او، برانگيختن مردم عليه او، و جعل عيب و بدى بر او كوشيدند و در همه منابر به لعنش پرداختند و ستايش كنندگانش را تهديد كردند؛ بلكه زندانى كردند و كشتند و مانع از نقل هر روايتى كه فضيلتى براى او داشت و يا نام او را بلند مى‌ساخت، شدند و حتّى از اين كه كسى فرزند خويش را به نام او بنامد، برحذر داشتند؛ امّا همه اينها جز باعث بلندى و برترىِ نامش نشد.

او چون مُشك بود كه هر چه عطرش را مخفى دارند، پراكنده مى‌شود، و هر چه پنهانش كنند، بيشتر گسترش مى‌يابد، و چون خورشيد است كه با كف دست، پوشيده نمى‌گردد، و چون روشنايىِ روز است كه اگر چشمى از ديدن آن بازمانَد، چشم‌هاى بسيارى او را مى‌بينند.

چه بگويم درباره مردى كه هر فضيلتى به او منسوب است و هر گروهى به او منتهى مى‌شود و هر طايفه‌اى او را به سوى خود مى‌كشانَد؟ او سرآمد فضيلت و سرچشمه و صاحب آن و پيشتاز ميدان مسابقه آن است و تجلّى كننده در ميدان يكّه‌تازى‌است. هر كس در اين‌ميدان چيزى دارد، از او گرفته‌است‌و به‌او اقتدا كرده و به‌شكل او گام‌زده‌است.

٣٩٤٧. شرح نهج البلاغة در ذيل خطبه دوم: اگر پرسيده شود كه مفهوم سخن آن حضرت كه فرموده است: «هيچ كس از اين امّت، به آل محمّد ٦ قياس نمى‌شود و هيچ گاه، كسى كه نعمت آل محمّد ٦ بر او ارزانى شده، با آنان مقايسه نمى‌شود»، چيست، گفته خواهد شد: چون بى‌ترديد، بخشنده نسبت به كسى كه به وى بخشيده شده است، برتر و بالاتر است‌و شكّى نيست كه آل‌محمد ٦ و خاندان نزديك او از بين بنى هاشم و بويژه على ٧، به همه مردم، نعمتى داده‌اند كه با هيچ چيزى قابل سنجش نيست و آن، فراخوانى و هدايت آنان به اسلام است.

محمد ٦، گرچه با فراخوانى‌زبانى و عملىِ خود، مردم را هدايت‌كرد و خداوند