ناب انسان كامل معصوم است و پس از آنها شاگردان مكتب قرآن و ولايت كه راه شناس راه رفته‌اند خواهند بود به تعبير مرحوم آية الله بهاء الدينى رضى اللّه عنه: «خود ائمه بهترين استادند و اگر انسان ذوقيّات خوبى داشته باشد تنها با روش ائمه عليهم السّلام مى‌تواند به مدارج عاليه از عرفان برسد و احتياج به معلّم و مربى ديگرى ندارد ...»[١] و به تعبير مرحوم همائى: «چون وجود ناقص با كامل مكمل پيوند گرفت، از پرتو كمال او، استحاله و تبدّل مزاج روحانى و ولادت ثانيه دست دهد و آن وجود ناقص نيز كامل مى‌گردد مانند اتصال قطره‌اى از آب شور به درياى آب شيرين.[٢] چنانكه آية اللّه محمد جواد انصارى همدانى نيز پس از تأكيد بر ضرورت استاد و راهنما در پيمودن طريق الهى مسأله هدايت و دستگيرى ذوات نورانى معصومين عليهم السّلام و توسّل به ساحت قدسى پيامبر اكرم ٦ و امامان هدايت و نور را مطرح كرده‌اند[٣] و مرحوم آية الحق قاضى طباطبايى (رض) نيز علاوه بر تأكيد بر داشتن استاد خبير و بصير و از هوى بيرون رفته و به معرفت الهيّه رسيده و صرف نيمى از عمر در راه يافتن چنين استادى تأكيد فراوانى بر جدا نشدن از قرآن‌[٤] مى‌فرمايد: «اگر من (در اين سير) به جايى رسيدم از دو چيز است: قرآن كريم و زيارت حضرت سيد الشهداء ٧.[٥] و از نظر معرفت‌شناختى چون سير و سلوك درونى و معنوى است آسيب‌شناسى‌هاى پيدا و پنهان آن تنها با نظارت يك مرشد كامل و آگاه امكان‌پذير است و از نظر منطقى نيز طى مقامات معنوى و منازل سلوكى همراه با مواجيد و مكاشفاتى است كه احتمال خطا و اشتباه در آن وجود دارد يعنى كشف و شهود نيز خطاپذيرند و الهامات و خواطرى كه توأم با وساوس نفسانى و تلبيسات ابليسى باشد كاملا محتمل است بالضروره بايد استاد راه و پير طريق باشد و سنجه‌هايى نيز براى شناخت صدق و

~hr /~

[١] - دينى حيدرى، سيرى در آفاق، ص ١٦٤.

[٢] - همائى، جلال الدين، مولوى‌نامه، ج ٢، ص ٨٥٦.

[٣] - انصارى همدانى، محمد جواد، سوخته، ص ٢٩ ٣٧ و ٣٨.

[٤] - عطش، ص ٥٠.

[٥] - همان، ص ٥٠- ٥١.