سرّ سلوک (ترجمه و شرح رسالة الولاية میرزا احمد آشتیانی) - رودگر، محمد جواد - الصفحة ٣٢١ - مراحل و مقامات عرفانى

از كجا آغاز كند؟

چه منازل و مراحلى بايد پيموده شود؟

وظائف سالك در مقامات و منازل سلوكى به تناسب هر منزل چيست؟

چه احوال، اوقات و بارقه و واقعه‌هايى رخ مى‌دهد؟

معيار تشخيص كشف و شهود در عالم بيدارى و خواب چه چيزهايى هستند؟

با مناظر منازل سلوكى چه رفتار و عملى داشته باشد؟

آيا در طى طريقت الهى و مقامات سلوكى بايد انس و الفت با «انسان كامل» و صاحب «ولايتى» باشد يا نه؟

اگر باشد چگونه باشد؟

و راه و رسم منزل‌ها چه چيزهايى هستند؟

و پاسخ مى‌دهد كه از جمله كاركردهاى «عرفان عملى» پاسخگويى به مراحل عرفان و منازل سير و سلوك مى‌باشد و ما در اين وجيزه به مراحل و مقامات اشاراتى خواهيم داشت. ناگفته نماند در نگاه عرفا انسان هماره مسافرى است كه شتابان به سوى مقصد در حركت است و واژه‌هايى چون سفر، هجرت، اسفار اربعه، لطائف سبعه، اطوار سبعه، مقامات هفتگانه،[١] چهل‌گانه، صد ميدان‌[٢] و هزار منزل‌[٣] مطرح شده است كه طرح منازل و اسفار بصورت‌هاى يادشده «اعتبارى» است به‌هرحال اندكى پيرامون «سير و سفر الى اللّه و آن‌گاه «مراحل و منازل» توضيحاتى را تقديم مى‌نمائيم:

«سفر» به معناى پيمايش مسافت و در عرفان توجه و رويكرد دل به خداى سبحان است چنان‌كه «ابن عربى» در تعريف آن آورده‌اند: «ألسّفر عبارة عن القلب إذا أخذ فى‌

[١] - منطق الطير.

[٢] - منازل السائرين، مقدمه ص ١٢.

[٣] - همان.