سرّ سلوک (ترجمه و شرح رسالة الولاية میرزا احمد آشتیانی) - رودگر، محمد جواد - الصفحة ٢٤٨ - شرح اجمالى

و محمد ٦ شريعت جديد آوردند. شَرَعَ لَكُمْ مِنَ الدِّينِ ما وَصَّى بِهِ نُوحاً وَ الَّذِي أَوْحَيْنا إِلَيْكَ وَ ما وَصَّيْنا بِهِ إِبْراهِيمَ وَ مُوسى‌ وَ عِيسى‌ أَنْ أَقِيمُوا الدِّينَ وَ لا تَتَفَرَّقُوا فِيهِ‌[١]

درحالى‌كه مقدار رسولان الهى بيش از پنج‌تاست.

٢. برخى ديگر گفته‌اند:

«رسول، كسى است كه كتاب دارد اما نبى كتاب ندارد».[٢]

٣. گروهى ديگر معتقدند:

رسول، كسى است كه كتاب داشته باشد و كتاب او اجمالا نسخ شده باشد ولى نبىّ اصلا كتاب ندارد.[٣]

اشكال اين دو احتمال اين است كه تعداد رسولان الهى به نقل جناب ابوذر از پيامبر ٦ ٣١٣ نفرند، درحالى‌كه بيش از ١٠٤ كتاب آسمانى نقل نشده است.

٤. از شريف جرجانى نقل شده است:

رسول كسى است كه جبرئيل بر او نازل شود و از جانب خداى متعال كتاب براى او بياورد، اما نبىّ اعم است، يعنى ممكن است فرشته‌اى [غير از جبرئيل‌] براى او وحى نازل كند يا به قلبش الهام شود يا اين‌كه در خواب دريافت اخبار كند.

بدين ترتيب رسول كه وحى خاص دارد، افضل از نبىّ است.»[٤]

بخشى از اين تعريف به تعريف دوم و سوم برمى‌گردد و بخشى ديگر آن به تعريف ششم كه برگرفته از روايات است وگرنه به صورت مجموعى دليل ندارد.

افزون بر اين‌كه الهامات قلبى، نظير آنچه كه بر مادر موسى ٧ نازل شد و به آن نفحات رحمانى مى‌گوييم، ملازم با نبوّت نيست و ...

آن‌چه گفته شد مطلبى است مشهور در فرق بين اين دو واژه، كه خلاصه‌اش در عام‌

[١] - شورى، ١٣.

[٢] - الميزان، ج ١٤، ص ٣٩١.

[٣] - همان.

[٤] - شرح المقاصد، ح ٥، ص ٥، المقصد السادس فى السمعيّات.