سرّ سلوک (ترجمه و شرح رسالة الولاية میرزا احمد آشتیانی) - رودگر، محمد جواد - الصفحة ٣٥١ - شرائط و ويژگىهاى استاد يا پيرراه
«اگر انسان عمر خود را در پيدا كردن استاد كامل صرف كند جا دارد».[١]
و علامه تهرانى آوردهاند:
«كسى كه به استاد رسيد نصف راه را طى كرده است.»[٢] پس:
|
سالك نرسد بىمدد پير به جايى |
بىزور كمان، زه نبرد تير به جايى |
|
|
بىپير مرو تو در خرابات |
هرچند سكندر زمانى |
|
|
به كوى عشق منه بىدليل راه قدم |
كه من به خويش نمودم صد اهتمام و نشد |
|
شرائط و ويژگىهاى استاد يا پيرراه
پس از فهم ضرورت استاد و اهميت منزلت او در سير انفسى و سلوك الى الله يكى از مسائل مهمّ و بنيادى و سرنوشتساز شناختن و يافتن «استاد كامل» و دل سپردن و سرسپردگى به او و شاگرد حقيقى شدن اوست، لذا سؤال محورى آنست كه اين استاد كيست؟ چه ويژگيهايى دارد يا بايد داشته باشد؟ به بيان ديگرچه كسانى مجاز به دستگيرى خلق و هدايت معنوى هستند؟ قبل از پاسخگويى به سؤالهاى ياد شده تذكر سه نكته لازم است:
١. براساس آيه وَ الَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا وَ إِنَّ اللَّهَ لَمَعَ الْمُحْسِنِينَ[٣] اگر انسانى به حقيقت در «راه خدا» و با نهايت خلوص و صداقت جهاد كند و گام بردارد «جاهَدُوا فِينا»، هر آينه مشمول رحمت خاصه يا رحيميّه حقّ سبحانه خواهد شد تا هدايت خاصه كه هدايت به معناى «ايصال به مطلوب» است شامل حال او گردد و خداوند در هيچ مرحلهاى او را رها نخواهد كرد كه «معّيت خاصه» با او دارد «لمع المحسنين»، و قطعا يكى از روزيهاى معنوى و هدايتهاى ويژه خداوند آنست كه
~hr /~[١] - در آسمان معرفت، ص ٢٦.
[٢] - رساله سير در سلوك منسوب به بحر العلوم، ص ١١٥- ١١٦.
[٣] - عنكبوت، ٦٩.