سرّ سلوک (ترجمه و شرح رسالة الولاية میرزا احمد آشتیانی) - رودگر، محمد جواد - الصفحة ٣١٣ - نتيجهگيرى

تقسيم دارد و اگر از عشق باطل، كاذب و دروغين يا شهوانى اسمى برده شد از باب تسامح در تعبير است و لاغير دامن عشق پاك‌تر از آن است كه به كذب، شهوت و بطلان موصوف گردد.

البته هركدام از عشق‌هاى يادشده داراى ويژگى‌هايى است كه بيان شد و عشق راستين همان عشق حقيقى است و انسان متكامل و سالك از رهگذر عشق مجازى يعنى عشق به انسان كامل مكمّل و ملكات و فضايل معشوق با توجه به مراتب آنها توان عبور از خود و ماسواى الهى به سوى محبوب سرمدى را داراست و هرگاه انسان «عشق حقيقى» يافت در معشوق فنا يافته و تجلّى اسماى حسنا و اوصاف علياى حقّ مى‌گردد.

عشق‌هاى شهوانى، خيابانى و متعلّق به جزئى، متغير و فناپذير ميراننده ارزشهاى وجودى انسان و زمين‌گيركننده او و بازدارنده‌اش در حركت استكمالى است و ...

عشق سارى و جارى در همه ممكنات و تجلّى در عالم و آدم است و منشأ تكوين و تشريع: پس آن را مقدس نگه داشته و از غبار غيريّت و كدورتهاى درونى و برونى پاك كنيم و در صراط مستقيم عشق الهى گام نهيم و از انيّت و منيّت عبور كرده و به حقيقة الحقايق واصل شويم، بيائيم عشق را از «حجاب» و پرده‌هاى پندار خويش نجات دهيم و نگذاريم عشق سكولار و زمينى جاى عشق وحيانى- آسمانى را بگيرد و شهوت لباس عشق بپوشد و نقابدارانه ظلمت و زلّت و ضلالت را زمينه ذلّت ما قرار دهد لذا از گل عشق در گلستان حقايق و معارف بايد پاسدارى كرد كه نوعى خويشتن‌بانى و صيانت از فطرت است. آرى «عشق» معصوم است آلوده‌اش نكنيم، عشق شراب شهودى فطرت ماست و با شاكله ما عجين گشته است مراقبش باشيم كه عشق الهى عامل ايجاد و ابقاء و اكمال و تكميل ماست كه عشق براق معراج و رفرف وصول ما خواهد بود و حسن ختام نوشتار «عشق» را اشعارى از امام عاشقان و عارفان كه فقه و فنا، حكمت و عرفان، شريعت و شهود، حكمت و حكومت و سياست و