سرّ سلوک (ترجمه و شرح رسالة الولاية میرزا احمد آشتیانی) - رودگر، محمد جواد - الصفحة ١٢ - مقدمه

الممدود بين الجنة و النار».[١]

در اينجا به نكاتى مهم در مقوله «ولايت» اشاره خواهد شد تا اهل معرفت، درايت، درابت، اصحاب نظر و بصر به تحقيق و تدقيق بيشتر و عميق‌ترى بپردازند:

الف) ولايت به حسب رتبت اعلى و ارفع از رسالت و نبوت است چون ولايت باطن نبوت و رسالت است و نيل به اين دو مقام متفرع بر ولايت است يعنى ولايت رسول اعلى از رسالت او و ولايت نبى اعلاى از نبوت اوست چه اينكه ولايت نبى جنبه حقانى و اشتغال به حق تعالى است و جنبه يلى الحقى و يل الربّى است و نبوت او جنبه خلقى يا يلى الخلقى دارد و رسول و نبىّ از اسماء اللّه نيستند ولى «ولىّ» از «اسماء اللّه» است لذا ولايت منقطع نمى‌گردد به خلاف رسالت و نبوّت. در قرآن كريم نيز به اين معناى لطيف اشاره شده است آنجا كه يوسف صديق ٧ مى‌فرمايد: فاطِرَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ أَنْتَ وَلِيِّي فِي الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ[٢] چه اينكه رسالت و نبوت از صفات كونيه زمانيه‌اند و به انقطاع زمان قطع مى‌شوند به خلاف ولايت كه از صفات الهيّه است و حق سبحانه در وصف خويش فرمود: وَ هُوَ الْوَلِيُّ الْحَمِيدُ[٣] و مرحوم حكيم متأله سبزوارى در شرح:

نيز به اين معنا كه ولىّ از اسماء خداست و هميشه مظهر مى‌خواهد پس انقطاع ولايت جايز نيست و اولياء خدا هميشه در عالم هستند به خلاف رسول و نبى كه اسم‌

[١] - آملى، سيد حيدر، جامع الاسرار و منبع الانوار، با تصحيح و مقدمه و فهرست‌هاى هانرى و عثمان اسماعيل يحيى. انستيتو ايران و فرانسه تهران ١٣٤٧- ١٩٦٩، ص ٣٨٣.

و ملا محسن فيض در تفسير صافى از امام على ٧ و ابى جمهور احسائى در مجلى از امام صادق ٧ نقل كرده‌اند به نقل از مهد الهمم در شرح فصوص الحكم استاد حسن‌زاده آملى، ص ٩١ و هزار و يك كلمه، ج ١، كلمه ١٣٨، ص ٢٠٠ تا ٢٣٥ شرح مفصل و جالب و جاذب اين حديث است.

[٢] - يوسف، ١٠١.

[٣] - شورى، ٢٧.