سرّ سلوک (ترجمه و شرح رسالة الولاية میرزا احمد آشتیانی) - رودگر، محمد جواد - الصفحة ٢٤٧ - شرح اجمالى

- صد و چهار كتاب نازل كرده است: بر شيث، پنجاه صحيفه، بر ادريس سى صحيفه، بر ابراهيم، بيست صحيفه نازل كرد و هم‌چنين تورات، انجيل، زبور و قرآن را نازل كرده است. «مأة كتاب و أربعة كتب: انزل اللّه تعالى على شيث خمسين صحيفه، و على ادريس ثلاثين صحيفة و على ابراهيم عشرين صحيفه، و أنزل التوراة و الانجيل و الزبور و الفرقان ...».[١]

از اين روايت فهميده مى‌شود كه اگرچه بطور مسامحه‌اى «نبى و رسول» هر دو را در فارسى ترجمه به پيامبر كرده‌اند و به جاى يكديگر استعمال مى‌شوند و حتى برخى گفته‌اند اين دو تفاوتى با يكديگر ندارند[٢] اما باهم فرقهايى دارند: يعنى:

١. نبى و رسول با يكديگر تفاوت دارند.

٢. نبى از جهت مصداق عام‌تر از رسول است.

٣. ممكن است نبوت و رسالت گاهى باهم جمع شوند.

٤. هركس كه به مقام رسالت مى‌رسد حتما از مقام نبوت بهره‌مند است ولى عكس آن صادق نيست.

حال با توجه به نكات يادشده به طرح ديدگاه‌هاى مختلف و تحليل و نقد آنها و ديدگاه علامه جوادى آملى مى‌پردازيم:

«اينكه تفاوت مفهومى اين دو واژه چيست، چندين احتمال مطرح است:

١. برخى گفته‌اند:

رسول كسى است كه شريعت جديد بياورد ولى نبىّ اعم از آن است، خواه شريعت جديد بياورد يا اينكه مفسّر، مبيّن و مقرّر شريعت پيشين باشد.[٣]

اشكال اين احتمال اين است كه فقط پنج پيامبر، يعنى نوح، ابراهيم، موسى، عيسى‌

[١] - بحار، ج ١١، ص ٣٢؛ خصال، ص ٥٢٤، ابواب العشرين و ما فوقه.

[٢] - بحار، ج ١١، ص ٥٤.

[٣] - همان، ج ١١، ص ٥٤؛ الميزان، ج ١٤، ص ٣٩١.