سرّ سلوک (ترجمه و شرح رسالة الولاية میرزا احمد آشتیانی) - رودگر، محمد جواد - الصفحة ١٧٥ - ج) راههاى دستيابى به مرگ ارادى

و زان «تزكيّه نفس و تهذيب باطن» در سلوك اخلاقى و عرفانى بنياد و اساس تكامل و تعالى قرار گرفته و «تقوى» با همه مراتب و درجاتش مفتاح نجات و كليد كمال و راه رستگارى شمرده شده است پس در ابتداى امر براى دست يافتن به «مرگ ارادى» اصولى لازم است كه عبارتند از: الف. بصيرت دينى ب. صبر و پايدارى ج. شرح صدر و شكيبايى د. آگاهى به منازل سلوكى و راه‌هاى رسيدن به كمال و سپس «شرائطى» لازم است كه بايد تحقق يابد و عبارتند از: ١. خودشناسى ٢. خودسازى ٣. محاسبه نفس در همه امور و فعاليت‌هاى زندگى ٤. مراقبت نفس يا صيانت از خويشتن از حيث ظاهرى و باطنى ٥. دوستان خردمند و فرزانه كه هم‌گرايى ذهنى و روحى با انسان سالك الى اللّه داشته باشند و ... تا مقدمات وجوديّه و وجوبيّه سير و سلوك عرفانى فراهم گشته و انسان استطاعت و استعداد لازم براى عروج و تصعيد وجودى را پيدا كند چه اينكه: «سير و سلوك عبد به سوى خدا، سيرى عمودى است، نه افقى و منظور از «عمودى» در اين‌جا، عمودى در هندسه الهى است نه در هندسه طبيعى، يعنى به «مكانت برتر» راه يافتن است نه به «مكان برتر» رفتن. ازاين‌رو زاد و توشه‌اى طلب مى‌كند تا انسان را در سير به مكانت برتر كمك كند.»[١] به همين دليل در «مرگ ارادى» مى‌توان تعابيرى چون «رفع» و «صعود» كه از تعابير قرآنى است را بكار برد و در اين تعابير مقوله‌هايى چون: علم و معرفت و ايمان و عمل صالح نهفته است كه راه‌هاى رسيدن به مرگ اختيارى را نيز معرفى مى‌نمايد مثلا مى‌فرمايد: يَرْفَعِ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجاتٍ‌[٢] يا فرمود: إِلَيْهِ يَصْعَدُ الْكَلِمُ الطَّيِّبُ وَ الْعَمَلُ الصَّالِحُ يَرْفَعُهُ‌[٣] و در خصوص مسافر كوى كمال و صاحب مرگ ارادى چون حضرت ادريس ٧ فرمود: وَ رَفَعْناهُ مَكاناً عَلِيًّا[٤] كه سخن از مكانت عالى‌

[١] - جوادى آملى، تفسير موضوعى قرآن مجيد، ج ١١، ص ٢٢٣.

[٢] - مجادله، ١١.

[٣] - فاطر، ١٠.

[٤] - مريم، ٥٧.