سرّ سلوک (ترجمه و شرح رسالة الولاية میرزا احمد آشتیانی) - رودگر، محمد جواد - الصفحة ٣٥٣ - شرائط و ويژگىهاى استاد يا پيرراه

حضرت احديت به عالم ناسوت تنزّل كنند و مشاعل هدايت و علائم صعود در رسيدن به مقام شامخ انسانيّت گردند كه اينان جانشينان خدا و اولياء الله هستند و صاحب ولايت تكوينى و تشريعى و باذن الله زمام هدايت مستعدان راه كمال و طريق جمال را در دست گيرند.[١]

و اينك به برخى از شرائط «استاد سلوكى» اشاراتى خواهيم كرد:

الف) جامعيت استاد: استاد در «عرفان عملى» حتى الامكان بايد داراى جامعيت علمى و عملى باشد يعنى از فقاهت و اجتهاد در اصول و فروع دين و شريعت محمّدى ٦ برخوردار باشد يا به بيان ديگر اسلام‌شناس، دين‌شناس متخصص در ساحت آموزه‌ها، گزاره‌ها، بينش‌ها و گرايش‌هاى دينى باشد، اهل فقه و فلسفه، حكمت و عرفان، تعقل و تعبد، عرفان و سياست، خلوت و جلوت باشد تا سالك را يك سويه، اهل انزوا و گوشه‌نشينى و ... تربيت نكند واقعا مصداق حديث امام حسن عسگرى ٧ باشد كه فرمود: «و امّا من كان من الفقها، صائنا لنفسه، حافظا لدينه، مخالفا لهواه، مطيعا لامر مولاه فللعوام ان يقلدوه»[٢] باشد زيرا سالك در مقام سير و سلوك «عوام» است و بايد به «عالم» كه ويژگى‌هاى علمى، اخلاقى و معرفتى معنويتى دارد مراجعه نمايد، بايد به رفيقى در طريق دست نياز دراز نمايد و دست را در دست او نهد كه به تعبير حضرت مسيح ٧: ديدن او انسان را به ياد خدا انداخته و گفتارش دانش افزايى و كردارش ياد معاد بوده و اشتياق به آخرت را در دل و ديده سالك بپروراند[٣] اگر انسان چنين استادى يافت كه دل‌آگاه و ديندار باشد بايد در خدمت و معيت و مصاحبت او باشد تا استعدادهاى بالقوه‌اش به فعليت برسد كه به قول مولانا:

[١] - ر. ك: جوادى آملى، عبد الله، تفسير موضوعى قرآن مجيد، ج ٦، ص ١٢٦ ١٢٩، ج ١١، ص ٩٢، حسن‌زاده آملى، حسن، انسان كامل در نهج البلاغه، ص ٧٢ ٧٣ و ٩١ و ...

[٢] - وسائل الشيعه، ج ٢٧، ص ١٣١؛ بحار الانوار، ج ٢، ص ٨٨.

[٣] - اصول كافى، ج ١، ص ٣٩.