سرّ سلوک (ترجمه و شرح رسالة الولاية میرزا احمد آشتیانی) - رودگر، محمد جواد - الصفحة ١٧٤ - ج) راههاى دستيابى به مرگ ارادى

پاسخ به اين سؤال بايد گفت كه «ماهيت مرگ ارادى» گوياى اين حقيقت است كه در انحصار هيچ فرد، صنف يا طبقه و گروه خاصى نيست زيرا حقيقت انسان، ملكوت عالم و سير انسان از طبيعت به ماوراء الطبيعه و تكامل وجودى فراجنسيتى و فرا صنفى است و مرگ ارادى نتيجه مجاهدت و سير و سلوك برپايه «عقل و شرع» است و ثمره شجره طيّبه عمل به شريعت اسلام، و هركسى كه التزام علمى و عملى به آن داشت و دل در گرو قرب حقيقى به حضرت حقّ سبحانه بست به آن نائل مى‌گردد، انسانى كه در جبهه «جهاد اصغر» (مبارزه انسان در بيرون خود با دشمن مهاجم) و «جهاد اوسط» (جنگ در صحنه نفس، بين رذائل و فضائل فجور و تقوى حرص و قناعت و جهل و عقل) و «جهاد اكبر» (كه نزد اهل معرفت جنگ عقل و عشق است تا عقل در مقام عشق به عيقال عشق در آيد) پيروز و فاتح گرديد در حقيقت «مرگ» را در طول مبارزه و جهادهاى سه‌گانه‌اش تجربه كرده است و لحظه به لحظه در حال مردن و شهود مرگ است و مرگ‌هاى مستمر و پى‌درپى او را به «مرگ ارادى» بمعناى جامع و كاملش مى‌رساند پس بايد مجاهد بود و شد و هرگز از «جهاد» فارغ نگشت و آزاديهاى معنوى را با «ارتباط با خدا» و بندگى در برابر حق تعالى لمس كرد كه به تعبير علامه جوادى آملى «جهاد اكبر مقدمه بر جهاد اصغر است، اگرچه جهاد اصغر مقدمه جهاد اكبر است.»[١] و چه زيبا در حديث نبوى دشمن‌ترين دشمنان انسان كه رهزن راه رهايى و مرگ ارادى است معرفى شده است: «اعدى عدوّك، نفسك التى بين جنبيك»[٢] و در حديث علوى رأس هرم دين ستيزندگى با هواى نفس شمرده شد:

«رأس الدين مخالفة الهوى»[٣] پس هم مبارزه با نفس دائمى و فرازمانى و فرازمينى است و هم تجربه مردن در چالش‌هاى زندگى روزمرّه هماره و دائمى است و به همين‌

[١] - جوادى آملى، تفسير موضوعى قرآن مجيد، ج ١١، ص ٧٣.

[٢] - بحار، ج ٦٧، ص ٣٦.

[٣] - شرح غرر الحكم، ج ٤، ص ٥٣.