سرّ سلوک (ترجمه و شرح رسالة الولاية میرزا احمد آشتیانی) - رودگر، محمد جواد - الصفحة ٢١٤ - اوصاف سالكان الهى

اوصاف سالكان الهى‌

از آن‌جايى كه كتاب و سنت دربردارنده نيازهاى انسان در ساحت‌هاى مختلف سه‌گانه عقلى و كلامى، اخلاقى و عرفانى و فقهى و شرعى است و نهج البلاغه از يك جايگاهى خاص در سنت برخوردار مى‌باشد ضمن جامعيت و فراگيرى نسبت به ساحت‌هاى عقلى، قلبى و قالبى انسان در خصوص ساحت عرفانى و باطنى معارف بسيار بلندى از حيث كمى و كيفى داراست و ضمن ارائه معرفة اللّه و راه‌هاى مخصوص آن به معرفى سبل سلوكى جهت وصول و لقاء الهى پرداخته، برنامه‌ها و قوانين و احكام مربوطه را همراه با الگوهاى عينى و جامع معرفى مى‌نمايد تا حجت بر آدميان تمام شود و او كه خود «قرآن ناطق» است و مفسر حقيقى قرآن صامت، چونان قرآن شاهراه هدايت معنوى و صراط قويم تربيت انسانى در نيل به حقيقة الحقايق را همانا «معرفت نفس» معرفى مى‌نمايد.[١]

آن‌جا كه حتى در تعريف «عرفان» فرموده‌اند: «العارف من عرف نفسه فاعتقها و نزهها عن كل ما يبعدها و يوبقها».[٢]

يعنى عرفان و سلوك عملى مقدمه براى شهود ربوبى قرار گيرد و چه زيبا مرحوم علامه طباطبائى رضى اللّه عنه فرموده‌اند كه «سلوك مقدمه و شهود ذى المقدمه»[٣] است و هر دو فراز در اين كلمات قدسى علوى متجلى است پس خودآگاهى و خوديابى زمينه‌ساز طهارت روح و لطافت درون و نزاكت جان و تزكيه نفس راه فلاح و فوز و

[١] - استاد علامه طباطبائى رضى اللّه عنه در كتاب شيعه در اسلام ص ١٠٩ آورده‌اند:

« يگانه شاهراهى كه هدايتى واقعى و كامل را دربر دارد همان راه نفس است و راهنماى حقيقى وى كه خداى اوست او را موظف مى‌دارد كه خود را بشناسد و همه راه‌ها را پشت سر انداخته راه نفس خود را در پيش گيرد و به خداى خود از دريچه نفس خود نگاه كند كه مطلوب واقعى خود را خواهد يافت.»

[٢] - ميزان الحكمه، ج ٦، ص ١٥٩، محمد محمدى رى شهرى.

[٣] - ترجمه رساله الولايه، ولايت‌نامه، ص ١١٠، انتشارات اميركبير، سال ٦٦، دكتر همايون همتى.