سرّ سلوک (ترجمه و شرح رسالة الولاية میرزا احمد آشتیانی) - رودگر، محمد جواد - الصفحة ٤١٢ - «لقاء الله»

خيلى بعيد نيست يا نسبت به بعض ادعيه معتبره و روايات در كتب معتبر، و بعض روايات مشهور كه علماى بزرگ به آن‌ها استشهاد كردند، بسيار حمل بارد بعيدى است.» [١]

پس عده‌اى چون تفسيرشان از لقاء اللّه، ملاقات با چشم است درحالى‌كه ديدگان نمى‌توانند او را درك كنند ولى او ديدگان را درك مى‌كند ملاقات الهى را به ملاقات ثواب اعمال تفسير كرده‌اند [٢] و اين در حالى است كه معتقدان و اثبات‌كنندگان لقاء اللّه مشاهده جمال و جلال حق را اراده كرده‌اند، آن هم به دل، چه اين‌كه منظور از لقاء جز ديدن قلبى چيز ديگرى نيست بلكه سالك در اثر نورانيت دل و اعراض كلى از ماسوى الهى و توجه تام و كامل به خداى متعال و استغراق در درياى عشق و حب ذات مقدس مورد تجليات اسمائيه و صفاتيه مى‌گردد و حجاب‌هاى غليظ بين عبد و اسماء و صفات خرق و سالك فانى در اسماء و صفات مى‌گردد و متعلّق به عزّ قدس و جلال شود و تدّلى تامّ ذاتى پيدا كند تا اين‌كه حجاب‌هاى نورى اسمائى و صفاتى به تجليات ذاتى غيبى نيز خرق شود كه احاطه قيومى حق و فناى ذاتى خود را شهود كند و وجود خود و جميع موجودات را بالعيان ظلّ حق مى‌بيند و شهود الهى شامل حال عبد سالك الهى مى‌شود مرحوم علامه طباطبائى رضى اللّه عنه نيز با استفاده از تعبير «ملكوت» در قرآن كه يك جا با «نظر» يعنى نظر و نگاه عقلى نه حسّى و فيزيكى و يك‌جا با «رؤيت» به كار رفته است همان «جهت ارتباط اشياء با حق» دانسته است. [٣] و مقام «يقين» را نتيجه نظر و رؤيت يا شهود حق در ملكوت عالم دانسته‌اند و محى الدين ابن‌

[١]. شرح چهل حديث، ص ٤٥٣، امام خمينى رضى اللّه عنه.

[٢]. رسالة لقاء اللّه- استاد حسن‌زاده آملى، ص ٢٢، نوبت چاپ اول، سال ٧٥، ترجمه حجة الاسلام ابراهيم احمديان، انتشارات قيام.

[٣]. تفسير الميزان، ج ٧، ص ١٧٠، ج ٨، ص ٣٤٨، ج ١٥، ص ٥٩.