سرّ سلوک (ترجمه و شرح رسالة الولاية میرزا احمد آشتیانی) - رودگر، محمد جواد - الصفحة ٣٣٨ - مقام چهارم «فقر»

ب. زهد وارستگى در فضول زندگى به سه دليل:

١. وقت را آباد ساختن‌

٢. اضطراب را از دل زدودن‌

٣. آراستگى به زينت پيامبران و صديقان‌

ج. زهد وارستگى از خود زهد كه به سه چيز حاصل مى‌گردد:

١. كوچك شمردن دنيا

٢. يكسانى احوال در دارايى و نادارى و ميل و ترك به دنيا

٣. ناديدن عمل خويش با نگرش به حقيقت.[١]

مقام چهارم: «فقر»

فقر يعنى تهيدستى، تنگدستى و درويشى است و در عرفان صفت «عبد» است كه سالك عرفانى فقر محض خويش به خدايش را ادراك نموده و شناخته و باور دارد و لذا فانى در معبود شده و اوصاف و حتى وجود خويش را مرهون عنايت و مديون لطف خدا بداند و پير هرات «مقام فقر» را براساس سالكان طريق به سه درجه تقسيم نموده است:

أ. فقر وارستگان‌

ب. فقر به معناى بازگشت به گذشته خويش تا ارج و منزلت براى اعمال خويش قائل نشده، به خود بها نداده و دل نبستن به كمالات و مقامات خود.

ت. فقر عارفان كه دريافت بيچارگى خود، خود را در قبضه قدرت حق ديدن و درك و دريافت يگانگى و تجريد حق در همه شئون حيات خويش.[٢]

[١] - راه و رسم منزل‌ها( شرح منازل السائرين)، ج ١، ص ١٨٧.

[٢] - راه و رسم منزلها، ج ١، ص ٤٣٦.