سرّ سلوک (ترجمه و شرح رسالة الولاية میرزا احمد آشتیانی) - رودگر، محمد جواد - الصفحة ٣٥٨ - اقسام استاد سلوكى

است به انسان راه رفته و اهل ذوق عرفانى و مواجيد سلوكى كه داناى به اسرار و رموز «سلوك عملى» است و در عين حال اهل عرفان علمى نيز مى‌باشد مراجعه شود البته به تعبير بزرگان در فقه نفس و طبّ روحانى معرفت به استاد اصعب و دشوارتر از فقه ظاهر و شريعت ظاهرى است و مراقبت و دقت لازم و بصيرت و صبر بايد تا انسان در پرتو بينايى، بيدارى و پايدارى و درك محضر اصحاب دانايى و دارايى به اين مهّم يعنى شناخت «استاد عام» دست پيدا نمايد.

٣. معرّفى استاد پيشين: به اين معنا كه انسان «استادى عام» با شرائط محرزه داشته و آن استاد، فردى جامع، سالك و به توحيد رسيده را معرفى نمايد و يا از طريق استاد سلوكى تمام عيار كه معروف نزد اصحاب حكمت و شريعت و معرفت و معنويت است استاد سلوكى خويش را كه بايد تحت تعليم و تربيت او باشد را بشناسد ... آرى وجود استاد جامع و كامل در سير درونى لازم است تا انسان هم در فهم به حقايق و دقائق دينى و تفسير وحى و هم در عمل به دستورات الهى دچار خبط و خطا نشود و گرفتار انحراف و تحريف و تفسير به رأى يا مبتلا به انانيّت و خود بزرگ‌بينى نگردد كه نداشتن استاد عامّ يا قرار نگرفتن تحت عنايات و توجهات استاد خاص ضررها و آفاتى دارد كه به برخى از آنها اشاره مى‌نمائيم:

١. خروج از تعادل روحى و توازن در رشد استعدادهاى بالقوه به سوى فعليت و كمال‌

٢. گرفتار شدن در دام كبر و عجب و غرور

٣. عدم تشخيص وسوسه‌هاى شيطانى از الهامات غيبى‌

٤. فرورفتن در تأويلات باطل و تفسير به رأى‌هاى علمى، فرهنگى معنوى‌

٥. خود را قطب و قدوه سالكان معرفى كردن و سپس فرقه‌سازى و جريان‌پردازى از رهگذر مريد و مرادى و ... كه برخى گفته‌اند علّت انحراف حسين بن منصور حلّاج در اذاعه مطالب ممنوعه و اسرار الهيّه، نداشتن معلّم و شاگردى او در دست استاد