سرّ سلوک (ترجمه و شرح رسالة الولاية میرزا احمد آشتیانی) - رودگر، محمد جواد - الصفحة ١٥٤ - حديث قرب نوافل و فرائض

د) مرحله چهارم مديريت و ولايت بر بدن به گونه‌اى كه خود بدن در تصرف و تحت فرمان و اراده شخص در مى‌آيد.

ه) مرحله پنجم كه بالاترين مراحل است حتّى طبيعت خارجى نيز تحت نفوذ اراده انسان در مى‌آيد كه معجزات و كرامات انبياء و اولياء از اين مقوله است‌[١]. پس ولايت عبد در مقام قرب به صورت كلى دو قسم است: الف) ولايت بر درون ٢) ولايت بر برون كه از رهگذر ولايت بر درون حاصل مى‌شود. آنگاه استاد مطهرى به حديث «قرب نوافل» و «فرائض» كه معروف و مشهور بين شيعه و سنّى است و از احاديث قدسى است.[٢] و پيام اصلى آن «عبوديت» است كه «قرب الى اللّه» و تحت ولايت الهيّه قرار گرفتن را ره‌آورد بندگى خالص و خاص قرار داده و سالك اگر به خلوص فعلى «مخلصين» و خلوص ذاتى «مخلصين» راه يافت «ولايت» ثمره شيرين شجره عبوديّتش به درگاه محبوب و معبود خواهد شد و راز اينكه ولايت انقطاع‌ناپذير و راه آن به روى همه انسانها اعم از مرد و زن باز و گشوده است در همين قرب وجودى و حقيقى و «عبد اللّه» شدن نهفته است.

و به تعبير استاد جوادى آملى عبوديت نيز دو نوع است: ١. عبوديت عام كه برخوردارى از «رحمت عامّه رب العالمين» است. ٢. عبوديت خاص كه تشريعى بوده و برخوردارى از رحمت خاصه حضرت حقّ است‌[٣] و يكى از آثار عبوديت توجه عبد به عبوديّتش و رهايى از دام غفلت از وظيفه‌شناسى و وظيفه‌گروى است‌[٤] و راه رسيدن به عبوديت نيز مبارزه با دو دشمن درون و بيرون است و فرمودند: «در نگاه قرآن كريم، كمال انسان به عبادت و عبوديت او در ساحت قدس ربوبى است و اساسا

[١] - مطهرى، م. آ، ج ٣، ص ٢٠٣- ٢٩٦.

[٢] - اصول كافى، ج ٢، ص ٣٥٢؛ و م. آ، ج ٤، ص ٣٠٦.

[٣] - ادب فناى مقربان، ج ٢، ص ٤١٠.

[٤] - همان، ص ٤١٢.