سرّ سلوک (ترجمه و شرح رسالة الولاية میرزا احمد آشتیانی) - رودگر، محمد جواد - الصفحة ١٠٨ - «مراقبه»

شكسته است و در آن جاى التفات به غير نيست.

٢- مراقبت پارسايان و اصحاب يمين اگر دانند خداى تعالى برايشان مطلع است و از وى شرم مى‌دارند لكن در عظمت و جلال وى مستغرق و مدهوش نشده باشند و از خود و احوال عالم باخبر هستند.[١]

و به تعبير خواجه عبد الله انصارى:

«مراقبت عبارت است از ملاحظه پيوسته و هميشگى مقصود (حق تبارك و تعالى) كه درواقع از افعال دل است و براى آن سه درجه است.

١- پيوسته مراقب باشد ميان بزرگداشت حق تعالى و تعظيم ماسوى الهى.

٢- مراقب نظر حق به سوى خود باشد.

٣- مراقبت ازل است يعنى حقيقت سابق بودن حق تعالى بر همه‌چيز را مطالعه تا به توحيد ناب راه يابد يعنى مستعد تجلّى توحيد ذاتى شود. و فناء فى الله و بقاء بالله برايش حاصل شود.[٢]

البته ناگفته پيداست كه «مراقبت دل» و اغيار را راه ندادن از اهم امور سير و سلوك است و امام صادق ٧ نيز فرمودند:

«القلب حرم الله فلا تسكن فى حرم الله غير الله»[٣] دل حرم امن الهى است در حرم الهى نبايد حرامى را راه داد يا پيامبر اكرم ٦ فرمود: «قلب المؤمن عرش الرحمن»[٤] دل مؤمن محل حاكميت و تجلّى اراده الهيّه است بايد مراقب آن بود يا بنابر نقل عامه و اماميه پيامبر اكرم ٦ فرمودند: «لو لا تكثير فى كلامكم و تمريج و فى قلوبكم لرأيتم ما ارى و لسمعتم ما اسمع»[٥] يعنى اگر حرفهاى لغو و كلام بيهوده نباشد و دل انسان ديوار

[١] - كيمياى سعادت ج ١ ص ٨٨٥ تا ٨٩٠.

[٢] - شرح منازل السائرين، ص ٨٦- ٨٥ براساس شرح عبد الرزاق كاشانى، و نگارش على شيروانى، انتشارات الزهراء، چاپ اول، سال ٧٢.

[٣] - بحار الانوار، ج ٧٠، ص ٢٥.

[٤] - همان، ص ٣٥.

[٥] - ترجمه ميزان الحكمة، ج ١٠، ص ٤٩٩٠.