سرّ سلوک (ترجمه و شرح رسالة الولاية میرزا احمد آشتیانی) - رودگر، محمد جواد - الصفحة ٣٤٠ - مقام هفتم «رضا»

توجه به تعريف برخى از بزرگان مى‌گويند: «ألتّوكل على اللّه؛ إنقطاع العبد إليه فى جميع ما يأمله من المخلوقين»[١] و خواجه عبد الله انصارى براى توكل سه درجه قائل هستند:

١. توكل همراه با سبب‌جويى و سبب‌سازى به سه دليل‌

- تا نفس بدان مشغول شود

- سود رساندن به مردم‌

- ترك نمودن هرگونه ادعا و گردن فرازى.

٢. توكل همراه با طلب و سبب‌سوزى براى رسيدن به سه چيز:

- درست و راست نمودن توكل‌

- درهم كوبيدن خودخواهى و برترى‌جويى‌

- فراغ بال براى پاسدارى از واجبات.

٣. توكل همراه با شناختى كه انسان را از اين انديشه كه كار واگذار به خود اوست رهايى ببخشد و نهايتا از قيد چنين توكلى آزاد شود و دريابد كه خدا را در هيچ‌كارى شريكى نيست و همه امور به دست خود اوست.[٢]

مقام هفتم: «رضا»

رضا يعنى خوشنودى، خوشدلى و تسليم شدن است و در اصطلاح عرفانى «رفع كراهت قلب نسبت به مقدرات و شيرين شدن سختى‌هاى احكام قضا و قدر» كه به تعبير امام على ٧: «من جلس على بساط الرّضا لم ينله مكروه» چه اين‌كه راضى به قضاء و قدر الهى اهل معرفت و محبت شده و از علم اليقين به عين اليقين رسيده تا همه‌چيز را زيبا و شيرين ديده و مبانى و مبادى‌ايى چون:

[١] - شرح حديث جنود عقل و جهل، ص ٢٠٠.

[٢] - راه و رسم منزلها، ج ١، ص ٢٦١.