سرّ سلوک (ترجمه و شرح رسالة الولاية میرزا احمد آشتیانی) - رودگر، محمد جواد - الصفحة ٣٤٨ - ضميمه ٦ استاد و راهنما در عرفان

كذب و صواب و خطاهاى شهودى سالك اقامه نمايد كه البته قرآن كريم، كشف و شهود معصوم ٧ و عقل سليم و رشديافته مى‌توانند معيارهايى در اين خصوص باشند[١] لذا مسئله مدد گرفتن از خاطر رندان، طى مراحل با مرغ سليمان، كمك خواستن از همّت مردان خدا، خدمت پيرمغان و با دليل در كوى عشق قدم نهادن از توصيه‌هاى لسان الغيب شيراز نيز مى‌باشد[٢] و مرحوم علامه شعرانى نيز سخنى به غايت نغز در ضرورت راهنماطلبى و معلّم‌خواهى در مقامات سلوكى دارند:

«حقّ آن است كه سالك احتياج به استاد عارف دارد، چراكه مبتدى هنگامى كه قصد تهذيب نفس از رذايل را داشته باشد، نمى‌داند چطور شروع در سلوك كند و چه چيزى شايسته است تا انجام دهد و از آنچه بايد بپرهيزد، چگونه عمل كند و چه بسا براى او صفت رذيله عجيب حاصل شود و خود بدان ملتفت نباشد تا از آن بپرهيزد، و لذا محتاج معلمى است تا به او تنبّه دهد و او را به راه تخلّص از آن ارشاد كند. پس همان‌طور كه در صنايع و مهارت‌ها به استاد احتياج است در تحصيل ملكه تهذيب نفس نيز به استاد احتياج مى‌باشد؛ بلكه احتياج در اين راه شديدتر است.»[٣]

و چه زيبا و دلنشين و شيرين مرحوم امام خمينى ; فرمودند:

«استاد اخلاق براى خود معيّن نماييد. جلسه وعظ و خطابه و پند و نصيحت تشكيل دهيد. خودرو نمى‌توان مهذّب شد ... براى هر علم و صنعتى در دنيا استاد لازم است لكن علوم معنوى و اخلاق به تعليم و تعلّم نيازى ندارد و خودرو و بدون معلم حاصل مى‌گردد؟ ...»

[١] - ر. ك: عرفان نظرى، ص ٤١١ ٤١٩، چ سوم، ١٣٧٧، بوستان كتاب، فلسفه عرفان، ص ٥٣١ ٥٣٤، چ چهارم، ١٣٧٧ ش، بوستان كتاب، هر دو از دكتر سيد يحيى يثربى.

[٢] - ديوان اشعار حافظ.

[٣] - انديشه و حيات شعرانى( كيهان انديشه)، ش ٤٥.