رسالههاى خطى فقهى - گروه محققان - الصفحة ١٥٣ - باب پنجم دراستخراج وصيتهاى مبهم و ذكر نمونههايى از آن

پرداخت كنيد و بالاخره به شخص چهارم مثل نصيب يكى از پسران و يكى از دختران را پس از استثنا كردن يك ششم مال ازآن پرداخت كنيد؛ [در اين صورت كيفيت تقسيم مال ميان وارثان و موصى لهم چگونه است؟]

پاسخ: مخرج كسرها «٦٠» است‌[١]. و از اين «٦٠» تا مجموع كسرها «٢٥» تا مى‌باشد[٢]. و «٢٥» سهمى است كه مختص سه پسر و دو دختر است. و سه پسر و دو دختركسانى هستند كه به مثل نصيب آنها وصيّت شده [در متن وصيّت سه بار نام پسر و دو بار نام دختر تكرار شده است‌]؛ و سهم دختر ديگر كه «٣» سهم و (٨) سهم باشد به اين رقم افزوده مى‌شود و رقم «٢٨» و (٨) سهم بدست مى‌آيد. و [اين مرتبه اوّل است كه بر وارثان مال تقسيم مى‌شود و پس كم كردن اين رقم از عدد «٦٠»] «٣١» سهم و (٨) سهم باقى مى‌ماند، كه بر سهام وارثان [سه پسر وسه دختر] و موصى لهم [چهارنفر] تقسيم مى‌شود [اين دومين مرتبه است كه بر وارثان مال تقسيم مى‌شود] و آن [سهام وارثان و موصى‌

[١]. مخرج مشترك ميان« ١٠» و« ٢» و« ٦» و« ٣» و« ٥»، رقم« ٦٠» مى‌باشد. زيرا« ٢» و نيز« ٣» در« ٦» تداخل دارند؛ لذا« ٦» را انتخاب مى‌كنيم، و همچنين« ٥» در« ١٠» تداخل دارد؛ لذا« ١٠» راانتخاب مى‌كنيم، و حاصل ضريب« ١٠» در« ٦»، رقم« ٦٠» خواهد بود.

[٢]. يعنى حاصل جمع كسرهاى فوق از عدد« ٦٠»، رقم« ٢٥» مى‌شود؛ زيرا مجموع مال به« ٦٠» قسمت تقسيم شد؛« ١٠» از« ٦٠» مساوى است با« ٦»؛ به اين صورت:

٦/ ١٠/ ١٠: ٦٠

و« ٢» از« ٦» از« ٦٠» مساوى است با« ٥» به اين صورت:

٥/ ١٢/ ١٢: ٦٠. ١٢/

و« ٣» از« ٥» از« ٦٠» مساوى است با« ٤» به اين صورت:

٤/ ١٥/ ١٥: ٦٠. ١٥/

و« ٦» از« ٦٠» مساوى است با« ١٠» به اين صورت: ١٠/ ٦/ ٦: ٦٠

وحاصل جمع اعداد فوق،« ٢٥» مى‌شود: ٢٥/ ١٠+ ٤+ ٥+ ٦