رسالههاى خطى فقهى - گروه محققان - الصفحة ٤٥١ - باب اول در بيان كيفيت تضمن آيات سوره جمعه بر فريضه مزبوره

مؤمن باقى و مستمر باشد، سعى مزبور نيز بايد مستمرّ باشد.

چهارم: تعليق سعى بر «نودي للصلاة» كه عبارت از اذان نماز صبح است، چنان كه صريح دو حديث صحيحى است در تهذيب‌[١] مستمر و باقيست إلى يوم القيامه، پس آنچه معلّق بر اين باشد نيز بايد دائمى باشد تا روز قيامت، چنان كه در حديثين مزبورين مى‌فرمايد: «و ذلك سنّة إلى يوم القيامه»، پس آنچه مفسّرين و فقهاء گفته‌اند كه: اذان زوال است‌[٢] باطل است، و بر فرضى كه مراد اذان زوال باشد دلالت بر استمرار مزبور مى‌كند؛ به جهت آن كه گوييم: سعى واجب معلق است بر ندا، و ندا- كه اذان زوال است- مستمرّ است به بقاء [و] تجدّد و استمرار زوال، و اين معنى نيز مستمرّ است به استمرار روز جمعه، و روز جمعه باقيست تا روز قيامت. پس آن كه دعوى مى‌كند- كه مخصوص به زمان حضور امام است و در زمان غيبت امام ساقط يا حرام است- باطل و مخالف كتاب‌ «لا يَأْتِيهِ الْباطِلُ»[٣] است.

پنجم: «مِنْ يَوْمِ الْجُمُعَةِ» نيز دلالت بر دوام اين فريضه مى‌كند مادام كه «يوم الجمعة» باقى است.

ششم: «ذِكْرِ اللَّهِ» دلالت مى‌كند بر استمرار اين فريضه؛ چه معلوم است كه «ذكر اللّه حسن و نيكو است بر همه حال»[٤]. پس هرگاه امر به او شده باشد درروز جمعه، به‌

[١]. ر. ك: تهذيب الاحكام، ج ٣، ص ٢٣٨، ح ٦٣١، و ص ٢٤٠، ح ٦٤٢.

[٢]. ر. ك: منتهى المطلب( چاپ قديم)، ج ١، ص ٣٣٦؛ مجمع الفائدة و البرهان، ج ٢، ص ٣٧٣ و ٣٨٢.

[٣]. يعنى قرآن مجيد، چنان كه اين عبارت در وصف آن در سوره فصّلت، آيه ٤٢ آمده است.

[٤]. بحارالانوار، ج ٧٧، ص ١٧٥، حديث ٢١، ر. ك: الفصول المهمة فى اصول الائمه كه شيخ حر عاملى در جلد سوم آن، صفحه ٢٧٥ باب دوازدهم را با عنوان:« انّ ذكر اللّه حَسَن على كلّ حال» گشوده است.