رسالههاى خطى فقهى - گروه محققان - الصفحة ١٩٤ - مقدمه

قرار بگيرد) نيز منجر به از بين رفتن آن مى‌شود؛ چرا كه افراد مورد اطمينان اندكند، به ويژه كه مراحل و دوره‌هاى زمانى بسيار بوده و زمان نگهدارى اين اموال به درازا مى‌كشد و دارايى‌ها انباشته مى‌شود.

كجاست آن اموال و دارايى‌هايى كه براى امام (ع) از هنگام غيبت تا كنون حفظ و نگهدارى شده است؟ با وجودى كه شيعيان امام (ع) مقيّد به رعايت بايد و نبايدهاى شرعى بوده، خود نيز از اموال و دارايى‌هاى گسترده‌اى برخوردار بوده‌اند به ويژه در دوره‌هاى گذشته در شهرهايى چون كوفه و سامرا و خراسان و غيره.

نمى توان با اين خبر كه «درِ گنج‌ها آن هنگام كه امام ظهور كند، گشوده مى‌شود[١]» در جواز از بين بردن مال شخصى كه حضور ندارد و غايب است، تمسّك كرد.

با اين دلايل نظر فقها بر اين قرار گرفت كه صرف سهم امام از خمس براى فقرا و تهيدستانِ سادات، مناسب‌ترين شيوه در جهت بخشش و كَرَم امام (ع) است.

از سويى قائلان به اين فتوا آمادگى پاسخ‌گويى به امام را دارند؛ يعنى چنانچه امام بپرسد:

چرا اموالم را براى سادات هزينه كرديد؟ آنان پاسخ خواهند داد: از آن جا كه روايات نقل شده از شما متفاوت بود و به دليلى قاطع بر رجحان يكى از آنها دست نيافتيم، به نظرمان رسيد هزينه كردن اموال براى عموزاده‌هاى شما، سزاوارترين و شايسته‌ترين شيوه جهت بخشندگى و شفقت و رحمت شما است و بهتر از پايمال نمودن و از بين بردن مال شما است. از سويى از ناحيه شما رواياتى هم در اين زمينه نقل شده بود. از اين رو به اين‌گونه روايات، با توجّه به وسعت كرم و بخشش و بزرگوارى شما اعتماد كرديم. مى‌خواستيم اموال شما را از اتلاف كه فايده و سودى ندارد، نيز حفظ كنيم تا با دارايى‌تان نيازمندى‌هاى عموزاده‌هاى تهيدست و نيازمند شما را تأمين كرده باشيم.

[١]. كمال الدين و تمام النعمه، ص ٣٦٩، نيز شيخ در نهايه، ص ٢٠١ آورده است.