مى‌انديشد، زمين و زندگى و كوشش در آن را «گذرگاه» و پلى مى‌بيند كه پس از عبور كاروان بشرى از آن، ويران مى‌شود؛ و آدميان با انديشه‌ها و انگيزه‌ها و رفتارهاى خود به سوى پروردگارشان روى مى‌آورند:

يَاأَيُّهَا الْإِنسَانُ إِنَّكَ كَادِحٌ إِلَى‌ رَبِّكَ كَدْحاً فَمُلَاقِيهِ.[١] اى انسان! همانا تو به سوى پروردگارت سخت كوشنده و رونده‌اى، پس او را ديدار خواهى كرد.

انسان با اين دريافت از جهان، خود و ديگران را در ميدان رقابتهاى گوناگون مى‌بيند؛ رقابتى گرم و تعطيل‌ناپذير، كه فرمان بيرون شدن از آن، امرى ناممكن است؛ چرا كه تعطيلى اين رقابت، در حقيقت، به هم ريختن نظام زندگى و تبديل دنيا به آخرت خواهد بود.

پيامبران و اولياى خداوند، براى اين منظور آمده‌اند كه موضوع مورد رقابت را مشخّص كرده و آدميان را از رقابت بر سرِ هر چه كه آنها را از مقصد نهايى سلوكشان باز مى‌دارد، آگاه كنند:

سَابِقُوا إِلَى‌ مَغْفِرَةٍ مِن رَبِّكُمْ وَجَنَّةٍ عَرْضُهَا كَعَرْضِ السَّماءِ وَالْأَرْضِ أُعِدَّتْ لِلَّذِينَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَرُسُلِهِ ذلِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَن يَشَاءُ وَاللَّهُ ذُوالْفَضْلِ الْعَظِيمِ.[٢] به سوى آمرزشى از پروردگارتان و بهشتى كه پهناى (وسعت) آن همچون پنهاى آسمان و زمين است [و] براى كسانى كه به خداى و پيامبرانش ايمان آورده‌اند، آماده شده، [بر يكديگر] پيشى گيريد. اين فزون بخشى خداست كه آن را به هر كه بخواهد، مى‌دهد، و خدا داراى فزون‌بخشى بزرگ است.

وَسَارِعُوا إِلَى‌ مَغْفِرَةٍ مِن رَبِّكُمْ وَجَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّموتُ وَالْأَرْضُ أُعِدَّتْ لِلْمُتَّقِينَ. الَّذِينَ يُنْفِقُونَ فِي السَّرَّاءِ وَالضَّرَّاءِ وَالْكَاظِمِينَ الْغَيْظَ وَالْعَافِينَ عَنِ النَّاسِ.[٣] بشتابيد به سوى آمرزشى از پروردگارتان و بهشتى كه گستره‌اش‌

[١] - انشقاق، آيه ٦

[٢] - حديد، آيه ٢١

[٣] - آل عمران، آيه ١٣٣- ١٣٤